فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روش‌های آبیاری سطحی به صورت گسترده‌ای در مناطق مختلف دنیا به خصوص مناطق خشک و نیمه‌خشک مورد استفاده قرار گرفته است، اما مدیریت نامناسب آنها منجر به تلفات زیاد آب در بخش کشاورزی شده است. استفاده از مالچ‌های پلاستیکی و آلی در  آبیاری جویچه‌ای سبب کاهش تلفات آب و افزایش راندمان آبیاری می‌شود. هدف اصلی این مقاله بررسی تأثیر مالچ و محل استقرار مالچ پلاستیکی در آبیاری جویچه‌ای روی پارامترهای هیدرولیکی جریان نظیر پیشروی، پسروی، رواناب و حجم نفوذ آب آبیاری است. آزمایش‌های مزرعه‌ای در سال 1401 در کرج انجام شد.  پنج تیمار در نظر گرفته شد که سه تیمار دارای مالچ پلاستیکی شامل مالچ روی پشته (R)، مالچ کف جویچه (F) و مالچ روی پشته و کف جویچه (FR) و یک تیمار شامل مالچ آلی از کاه و کلش گندم (OM) و یک تیمار بدون مالچ یا شاهد (C) در نظر گرفته شد. با اعمال مدیریت آبیاری یکسان، مشاهده شد که استفاده از مالچ با حفظ رطوبت خاک و کاهش محیط خیس شده سبب افزایش تلفات آب می‌گردد. بیشترین مقدار رواناب تولیدی و سریعترین زمان پیشروی به‌ترتیب برای تیمارهای FR، F، OM، R و C بودند و عکس همین ترتیب در مقدار حجم آب نفوذ یافته در مزرعه حاصل شد. در نتیجه در حالت استفاده از مالچ باید تغییرات اساسی در پارامترهای مدیریتی یعنی دبی ورودی، زمان قطع، طول مزرعه و یا ترکیبی از این حالت‌ها به‌کارگیری شود. همچنین پیشنهاد می‌شود با توجه به نقش مالچ در حفظ رطوبت خاک در صورت استفاده از مالچ در تحقیقات آینده تکنیک کم‌آبیاری نیز مورد بررسی قرار گیرد.