اثرات کاربرد باکتری آزوسپیریلوم و محلول‌پاشی گوگرد بر عملکرد و رنگیزه‌های فتوسنتزی ارقام گندم

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام، ایلام،ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام، ایلام

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.379146.669753
چکیده

گندم جزو غلات اصلی اکثر کشورها است که در دهه‌های اخیر و به علت تغییرات اقلیمی زراعت آن به شدت تحت تاثیر شرایط محیطی قرار گرفته است. به همین منظور، آزمایشی با هدف بررسی پاسخ رنگیزه‌های فتوسنتزی و عملکرد ارقام گندم به کاربرد توأمان باکتری و گوگرد تحت شرایط دیم در سال زراعی 1400-1399 انجام گرفت. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار رقم گندم ایوان، سرداری، هما و آذر2 ، عامل گوگرد در دو سطح محلول‌پاشی با آب مقطر به عنوان شاهد و محلول‌پاشی با گوگرد و باکتری در دو سطح عدم تلقیح (شاهد) و تلقیح با باکتری آزوسپیریلوم بود. نتایج نشان داد بیشترین عملکرد دانه (3030 کیلوگرم در هکتار) در رقم ایوان با کاربرد باکتری آزوسپیریلوم مشاهده شد. تلقیح با باکتری آزوسپیریلوم باعث افزایش عملکرد دانه ارقام ایوان و سرداری به‌ترتیب به‌میزان 9/17 و 42 درصد گردید در حالی‌که بر عملکرد دانه ارقام هما و آذر 2 از لحاظ آماری تاثیر معنی‌داری مشاهده نگردید. نتایج نشان داد محلول‌پاشی با گوگرد و کاربرد باکتری موجب بهبود فتوسنتز گردید. تحت شرایط دیم، رقم ایوان در مقایسه با ارقام سرداری، هما و آذر2 از برتری قابل‌توجه عملکرد دانه برخوردار بود و با کاربرد باکتری عملکرد بیشتری تولید کرد. باکتری آزوسپیریلوم میزان فتوسنتز برگ را افزایش داد. مدیریت تغذیه گیاه و استفاده از باکتری‌های القاکننده رشد با تاثیراتی که در سطح فیزیولوژیکی می‌گذارند می‌توانند به عنوان راهکارهایی جهت بهبود عملکرد در شرایط دیم مطرح گردند.