کروم اسپینل‌های غنی از Cr در واحد اولترامافیک گلاشکرد، کمپلکس فاریاب، جنوب خاور سنندج-سیرجان، ایران

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2023.379697.2047
چکیده

کمربند افیولیتی حاجی‌­آباد-اسفندقه-فاریاب به عنوان یکی از معروف‌­ترین رخدادهای کرومیت­‌دار در جنوب ایران می‌­باشد. کمربند افیولیتی حاجی­‌آباد-اسفندقه-فاریاب در سال‌­های اخیر، کانون توجه بسیاری از زمین‌شناسان علاقمند به کمپلکس‌­های افیولیتی و زمین‌­شناسی اقتصادی بوده است. واحد اولترامافیک گلاشکرد شامل دونیت‌، هارزبورژیت‌های شدیدا سرپانتینیتی شده، لایه‌­های کرومیتیت و ورلیت در کمپلکس افیولیتی فاریاب واقع در جنوب خاور سنندج-سیرجان به عنوان یکی از مناطق کرومیت­‌دار کمربند افیولیتی حاجی‌­آباد-اسفندقه-فاریاب یافت شده ­است. سنگ­‌های اولترامافیک و کرومیتیت­‌های ناحیه گلاشکرد از 20 تا بیش از 50 درصد مدال کرومیت تشکیل شده‌­اند. کرومیت­‌های مطالعه شده دارای بافت­‌های متغیر توده‌­ای، نواری و پراکنده می‌­باشند. زمین‌شیمی سنگ‌­های اولترامافیک گلاشکرد نشان می‌­دهد که میانگین غنی­‌شدگی #Cr کرومیت در سنگ­‌های سرپانتینیت (دونیت و هارزبورژیت) و ورلیت برابر 70-80 =100 *Cr/(Cr + Al)  و در کرومیتیت­‌ها نسبتا بالاتر است [81 = 100*Cr/(Cr + Al)]. بر اساس ویژگی‌های سنگ‌شناسی و شیمی کانی، واحد اولترامافیک گلاشکرد بخش گوشته‌­ای مرتبط با افیولیت می­‌باشد که توسط یک مذاب بونینیتی همگن گسترده در بالای پهنه فرافرورانش (سوپراسابداکشن) تولید شده و کرومیتیت‌های کروم بالا و پریدوتیت­‌های مرتبط را تشکیل داده ­است.