رخداد و شیمی مگنتیت در کانسار مس پورفیری ایجو، بخش جنوبی کمربند ماگمایی ارومیه-دختر

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22071/gsj.2023.398882.2092
چکیده

کانسار مس پورفیری ایجو در ارتباط با جایگیری نفوذی­‌های میوسن (0/50 ± 9/27 میلیون سال؛ سن‌­سنجی اورانیم - سرب زیرکن) با ترکیب تونالیت تا گرانودیوریت به درون واحدهای آتشفشانی (ولکانیکی) و آذرآواری (پیروکلاستیکی) ائوسن عمدتا شامل آندزیت، آندزیت بازالت، تراکی‌­آندزیت، برش­‌های آندزیتی، برش­‌های توفی، توف و آگلومرا می­‌باشد. در این مطالعه، رخداد و شیمی مگنتیت در نمونه‌­های دگرسانی پتاسیک این کانسار مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته­‌ها نشان‌دهنده رخداد محدود مگنتیت به صورت دانه پراکنده و یا به صورت محصول فرایند کلریتی‌­شدن بیوتیت در پهنه دگرسانی پتاسیک می­‌باشد. مگنتیت­‌های پهنه دگرسانی پتاسیک کانسار ایجو فاقد هم‌رشدی هماتیت (به صورت حاشیه مارتیتی) و پاراژنز انیدریت بوده که گویای نبود شرایط فوگاسیته اکسیژن خیلی بالا (نزدیک به محدوده بافری هماتیت - مگنتیت؛ ΔFMQ +4~) در حین تبلور مگنتیت در پهنه دگرسانی پتاسیک می­‌باشد. مگنتیت‌­های مورد مطالعه دما بالا بوده (تا بیشتر از  500 درجه سانتی‌گراد) و همچنین بر مبنای مقادیر Si+ Al + Mg طی شرایط نرخ پایین واکنش سیال گرمابی و سنگ دیواره متبلور شده‌­اند. این شواهد به همراه عدم رخداد تعادل مجدد در مگنتیت­‌های دگرسانی پتاسیک کانسار ایجو، احتمالا دلالت بر عدم وجود دفعات متعدد خروج سیال گرمابی طی تکامل دگرسانی پتاسیک این کانسار و در نتیجه عدم توسعه قابل توجه آن در این کانسار دارد. همچنین شواهد نشان‌دهنده وجود مقادیر قابل توجه گالیم (میانگین 0/015درصد وزنی) در ساختار مگنتیت‌­های دگرسانی پتاسیک کانسار مس پورفیری ایجو می­‌باشد که نشان‌دهنده وجود پتانسیل‌­های اکتشافی ناشناخته برای عناصر کمیاب راهبردی (استراتژیک) همراه با ذخایر مس پورفیری کمربند ارومیه - دختر می‌­باشد.