اثر سطوح بیوچار کود گاوی بر میزان رس قابل پراکنش خودبهخودی و مکانیکی در دو خاک آهکی با بافت متفاوت در زمانهای مختلف پس از کاربرد
نویسندگان
1 بخش علوم و مهندسی خاک،دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز،شیراز،ایران
2 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ایران
doi
10.22059/ijswr.2024.373304.669673چکیده
با توجه به اینکه بیوچار به عنوان اصلاحکننده بسیار مورد توجه قرار گرفته است، نیاز است اثرات زیستمحیطی آن و اثرات آن بر ویژگی-های خاک از جمله پراکنش رس مورد بررسی قرار گیرد. پراکندگی رس در مناطق خشک و نیمهخشک علاوه بر از بین بردن منابع خاک سبب آلودگیهای زیستمحیطی و افزایش فرسایش خاک میشود. به همین دلیل نیاز است با راهکارهای موجود بر این مشکل غلبه نمود. این پژوهش با هدف بررسی اثر سطوح مختلف (0، 5/1 و 3 درصد وزنی) بیوچار کود گاوی بر میزان رس قابل پراکنش خودبهخودی و مکانیکی و میانگین وزنی قطر خاکدانهها در دو خاک آهکی با بافت مختلف (لومرسی و لومشنی) در زمانهای 40، 80 و 120 روز پس از کاربرد انجام شد. نتایج نشان داد سطح 3 درصد بیوچار، رس قابل پراکنش خودبهخودی را به میزان 2/4 درصد و همچنین سطوح 5/1 و 3 درصد این اصلاحکننده رس قابل پراکنش مکانیکی را در مقایسه با شاهد به ترتیب 3/4 و 8/30 درصد افزایش دادند. با گذشت زمان نیز میزان رس قابل پراکنش مکانیکی و خودبهخودی افزایش یافت. درحالیکه اثر بافت خاک بر رس قابل پراکنش خودبهخودی معنیدار نبود اما در بافت لومرسی میزان رس قابل پراکنش مکانیکی 2/61 درصد بیشتر از بافت لومشنی بود. نتایج همچنین نشان داد کاربرد سطوح 5/1 و 3 درصد بیوچار، میانگین وزنی قطر خاکدانهها در بافت لومشنی را به ترتیب به میزان 2/24 و 6/20 درصد و در بافت لومرسی به ترتیب 5/16 و 6/13 درصد کاهش داده و کاهش میانگین وزنی قطر و پایداری خاکدانهها سبب افزایش رس قابل پراکنش شده است. نتایج این پژوهش میتواند اطلاعات لازم در ارتباط با اثر بیوچار بر میزان پراکنش رس برای توصیه در راستای استفاده از بیوچار بهعنوان اصلاحکننده را فراهم آورد.