فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخریب پوشش‌های گیاهی و تغییر کاربری اراضی می‌تواند اثرات برجسته‌ای در تغییرپذیری ویژگی‌های خاک داشته باشد. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف مطالعه تغییر پوشش‌های اراضی بر ویژگی‌های لایه سطحی خاک در کوهپر نوشهر، استان مازندران انجام شد. به این منظور، ویژگی‌های مختلف خاک تحت پوشش گیاهی لور (Carpinus orientalis Miller.)، پوشش درختچه‌ای ولیک (Crataegus microphylla C. Koch.) و زرشک (Berberis integerrima Bunge.)، مرتع قرق با غالبیت گونه Agropyrom longyaristatum و عرصه دیم‌زار با غالبیت گونه Cousinia commutate در ایستگاه تحقیقاتی کوهپر، مورد مطالعه قرار گرفته است. از این رو، در هر یک از رویشگاه‌های موردمطالعه سه قطعه یک هکتاری (100 متر × 100 متر) انتخاب شدند. در هر یک از این قطعات، تعداد 4 نمونه از لایه معدنی خاک (سطح 30 سانتی‌متر × 30 سانتی‌متر تا عمق 10 سانتی‌متری) برداشت شد و در مجموع از هر یک از رویشگاه‌های مورد مطالعه، 12 نمونه خاک جهت تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه منتقل گردید. نتایج حاکی از اثرات معنی‌دار کاربری‌های مختلف اراضی بر اکثر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک بود؛ به‌طوری‌که بیشترین مقادیر مشخصه‌های پایداری خاکدانه، محتوی رس، pH، نیتروژن، فسفر، کلسیم، پتاسیم، منیزیم، زی‌توده درشت ریشه و ریز ریشه، آنزیم‌ها، اسیدهای فولویک و هیومیک و کرم‌های خاکی، کنه، نماتد، پروتوزوئر، جمعیت قارچ و باکتری و مشخصات میکروبی به ترتیب در خاک پوشش‌های گیاهی چوبی لور و ولیک و زرشک مشاهده شد. نتایج این پژوهش مؤید آن است که وجود پوشش گیاهی لور، ولیک و زرشک می‌تواند منجر به حفظ شاخص‌های کیفیت خاک در مناطق کوهستانی شمال کشور شود.