بررسی نقش دو فرایند دیاژنزی دولومیتی شدن و سیمان انیدریتی در رفتار مکانیکی سنگ‌های کربناته سازند کنگان (میدان گازی پارس جنوبی، خلیج فارس)

نویسندگان

1 بخش زمین‌شناسی، شرکت نفت و گاز پارس، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه زمین‌شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 بخش زمین‌‌شناسی و ژئوفیزیک، شرکت مشاوران انرژی تهران، تهران، ایران

5 بخش زمین‌شناسی، شرکت نفت و گاز پارس، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2023.390129.2072
چکیده

فرایندهای دیاژنزی در سنگ‌های کربناته مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر ویژگی‌های این نوع مخازن هستند. همچنین با توجه به اهمیت شناخت ویژگی‌های مکانیکی سنگ مخزن‌ها در مدل‌سازی ژئومکانیکی و کاربرد آن یافتن نحوه تاثیرگذاری فرایندهای دیاژنزی بر این ویژگی‌ها نیز ضروری است. در این پژوهش به بررسی نحوه اثرگذاری دو فرایند دیاژنزی دولومیتی شدن و سیمان انیدریتی بر ویژگی‌های  مکانیکی مخازن کربناته سازند کنگان مانند مقاومت فشاری تک‌محوری، مدول الاستیسیته، چسبندگی و زاویه اصطکاک داخلی سنگ پرداخته شده است. مطالعه و ارزیابی‌ها در دو فاز مطالعات سنگ‌شناختی و اندازه‌گیری ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی انجام شده  است. نتایج نشان می‌دهند که تغییرات در ویژگی‌های مکانیکی به شدت تحت تاثیر این دو  فرایند دیاژنتیکی که به شدت بر تخلخل، نوع منافذ و کانی‌شناسی تأثیر می‌گذارد، هستند. برای بررسی بیشتر دولومیت‌ها با توجه به شدت دولومیتی‌شدن به چهار گروه تفکیک شده‌اند. مطابق با نتایج دولومیتی شدن به طور کلی در نمونه‌های مورد مطالعه سبب افزایش تخلخل، کاهش مقاومت و مدول الاستیسیته شده است هرچند با اثر دیگر عوامل گروه دوم و چهارم به ترتیب مقاوم‌ترین و کم‌مقاومت‌ترین  نمونه‌ها را در خود جای داده‌‍اند. حضور انیدریت به طورکاملا معکوس و سبب بهبود ویژگی‌های مقاومتی شده است.