مدلسازی زمین‌آماری سه‌بعدی داده‌های اکتشافی معدن مس چهارگنبد

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی معدن، دانشکده معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود

2 دانشیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود

3 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود

doi
10.30479/jmre.2025.21373.1720
چکیده

کانسار مس چهارگنبد در بخش جنوبی زون ایران مرکزی و در کمربند ماگمایی ارومیه–دختر، در حدود 65 کیلومتری شمال‌شرقی شهر سیرجان واقع شده است. رخنمون‌های عمده در این محدوده شامل سنگ‌های آتشفشانی و آذرآواری ترشیری است. تعیین گسترش عرضی و عمقی کانسار، مدلسازی و تخمین ذخیره از مراحل کلیدی طراحی معدن محسوب می‌شوند. در این پژوهش، با هدف تخمین ذخیره و تهیه مدل سه‌بعدی کانسار، از نرم‌افزار Leapfrog برای تحلیل دگرسانی‌ها و داده‌های اکتشافی استفاده شد. با بهره‌گیری از داده‌های گمانه‌های اکتشافی، مقاطع زمین‌شناسی و اطلاعات دگرسانی، مدل زمین‌شناسی و زون کانی‌سازی سه‌بعدی تهیه شد. سپس تحلیل‌های آماری و زمین‌آماری روی داده‌های عیاری انجام و مقدار آن در مدل بلوکی با روش کریجینگ برآورد شد. بر اساس مدل‌های سه‌بعدی دگرسانی و عیار و ترکیب آن‌ها، رده‌بندی مناسبی از عیار در فضای سه‌بعدی ارائه شد. این مدل امکان تفکیک محدوده‌های استخراج ماده معدنی با کیفیت‌های متفاوت و تعیین خوراک بهینه کارخانه فرآوری را فراهم می‌سازد. تلفیق مدل‌های دگرسانی و عیاری موجب افزایش حدود 15 درصدی دقت تخمین ذخیره نسبت به روش‌های متداول شد. نتایج، کارایی بالای این روش را در تعیین محدوده‌های بهینه استخراج نشان می‌دهد و قابلیت تعمیم آن برای سایر کانسارهای مس در کمربند ارومیه–دختر وجود دارد. با در نظر گرفتن عیار حد 3/0 درصد، ذخیره قطعی– احتمالی کانسار حدود 3٬350٬000 تن با عیار متوسط 85/0 درصد مس برآورد شده است.