فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انتخاب گیاهان مناسب برای کشت در هر منطقه، با توجه به تاب‌آوری سیستم زراعی و وضعیت آب، از ابعاد حیاتی در تدوین استراتژی زراعی کشور بوده و مستلزم برنامه‌ریزی دقیق است. پژوهش حاضر به ‌منظور ارائه چارچوبی کلی برای یافتن بهترین منطقه برای کشت محصولات گوجه‌فرنگی، گندم، ذرت علوفه‌ای و چغندرقند، در 12 نقطه انتخابی از ایران با اعمال پراکنش و تغییرات اقلیمی از سال 1980 تا 2020 صورت گرفت. در این پژوهش برای انجام شبیه‌سازی‌های گیاهی از مدل اکواکراپ استفاده شد. پس از مقایسه مقادیر محصول خشک گزارش‌شده در هر یک از 12 مناطق مورد مطالعه توسط سازمان جهاد کشاورزی و مقادیر مدل‌سازی‌شده توسط اکواکراپ، خطای صحت‌سنجی  برای مناطق مذکور و محصولات چغندرقند 4/8 درصد، گوجه‌فرنگی 3/8 درصد، گندم 6/6 درصد، و ذرت 4/6 درصد بود. به طور میانگین مدل قادر به شبیه‌سازی مقدار محصول خشک تولیدی با خطای زیر 10 درصد بوده‌ است. برای پیش‌نگری مقدار محصول تولیدی در آینده نزدیک، داده‌های اقلیمی مدل‌سازی هواشناسی MRI-ESM 0-2 با خروجی‌های سیمیپ6 در نرم‌افزار سیم‌هاید تهیه ‌شد. با تحلیل داده‌های مدل‌سازی و تاریخی، برای گندم، چغندرقند، ذرت علوفه‌ای و گوجه‌فرنگی، بیشترین و کمترین مقدار تولید به ترتیب در اصفهان و زاهدان، ارومیه و بجنورد، اصفهان و مشهد، و زنجان و زاهدان مشخص شد. شاخص قابل‌مقایسه بین محصولات در شهرهای مختلف برای دو حالت برنامه‌ریزی‌شده و پتانسیل، از سه شاخص مقدار جرم و قیمت ریالی محصول و عمق آب آبیاری، استفاده شد. اولویت کشت محصولات در هر شهر با قیاس 3 عامل بهترین و ضعیف‌ترین مکان کشت گوجه‌فرنگی، ذرت علوفه‌ای، گندم و چغندرقند به ترتیب کرمانشاه و زاهدان، اصفهان و مشهد، تهران و زاهدان، کرمانشاه و مشهد است.