تشکیل رایزوشیت و نقش آن در جذب پتاسیم در ارقام مختلف گندم (Triticum aestivum L.) تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی،دانشگا رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه بیوفیزیک خاک و سیستم های محیطی- دانشگاه صنعتی مونیخ-مونیخ- آلمان

3 گروه علوم و مهندسی خاک- دانشکده کشاورزی- دانشگاه رازی

doi
10.22059/ijswr.2024.374855.669691
چکیده

رایزوشیت به‌عنوان یک صفت تطبیقی بالقوه می‌تواند اثرات تنش خشکی را با حفظ رطوبت و تاثیر مثبت بر جذب آب و عناصر غذایی توسط گیاه در شرایط تنش خشکی تعدیل کند. مطالعه حاضر با هدف مقایسه تشکیل رایزوشیت در ارقام گندم و اثر آن بر جذب پتاسیم توسط گیاه در شرایط تنش خشکی انجام شد. بدین منظور از چهار رقم میهن و سیروان (ارقام آبی) و صدرا و ریژآو (ارقام دیم) استفاده گردید. ابتدا گلدان‌ها به چهار دسته ده‌تایی که هر دسته متعلق به یک رقم بود، تقسیم شدند و در هر رقم نیز دو سطح رطوبتی بهینه و تنش اعمال شد. پس از استقرار گیاهان در خاک اعمال تنش‌ خشکی در گلدان‌ها شروع شد. پس از گذشت ده هفته، عملیات برداشت اندام هوایی و ریشه گیاهان و جدا‌سازی رایزوشیت هر گلدان انجام شد. بیشترین نسبت وزن خشک رایزوشیت به وزن خشک ریشه در شرایط تنش در رقم ریژآو (22/69 گرم برگرم ) و کمترین مقدار در رقم صدرا (46/60 گرم برگرم ) مشاهده گردید. بیشترین و کمترین مقدار پتاسیم گیاه در تنش خشکی به ترتیب در رقم ریژآو ( 73/30 میلی‌گرم بر‌گلدان) و سیروان ( 73/28 میلی‌گرم بر‌گلدان) حاصل شد. بیشترین مقدار پتاسیم قابل دسترس رایزوشیت در تنش خشکی در رقم میهن (45/147 میلی‌گرم برکیلوگرم) و کمترین مقدار در رقم ریژآو (07/134 میلی‌گرم برکیلوگرم) اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج، ارقام مطالعه شده توانایی یکسان و بالایی در تشکیل رایزوشیت در شرایط تنش خشکی داشتند. انجام مطالعات بیشتر با ارقام مختلف گندم و سایر گیاهان زراعی و باغی پیشنهاد می‌شود.