ارائه روابط تجربی برای تخمین ضریب زبری مانینگ در فازهای مختلف آبیاری جویچه‌ای

نویسندگان

1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.375555.669696
چکیده

این تحقیق با هدف تخمین ضریب زبری مانینگ در فازها و رخدادهای مختلف آبیاری با استفاده از روابط تجربی انجام شد. بدین منظور شش مقدار دبی ورودی در دو دسته دبی کم و زیاد، سه رخداد آبیاری متوالی، فازهای پیشروی و ذخیره، دو دور آبیاری و دو نوع بافت خاک مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه همبستگی بین زبری و این پارامترها با استفاده از آزمون‌های آماری پیرسون و کندال بررسی شد. سپس با استفاده از نتایج آن، روابطی رگرسیونی برای تخمین زبری در فازهای مختلف آبیاری توسعه یافت. نتایج نشان داد که زمان پیشروی و اندازه کلوخه‌ها قبل از آبیاری همبستگی زیاد و شیب، رطوبت و اندازه کلوخه‌های پس از آبیاری همبستگی پایین با داده‌های زبری مانینگ در کل رخداد آبیاری داشتند. زبری فاز پیشروی هم بیش‌ترین همبستگی را با زمان پیشروی داشت. بیش‌ترین و کم‌ترین ضریب همبستگی بین پارامترها و ضریب زبری فاز ذخیره مربوط به زمان پیشروی و دبی ورودی با مقدار 65/0 و 31/0- بود که نشان از همبستگی بالا و ارتباط مستقیم زمان پیشروی و همبستگی ضعیف و رابطه معکوس دبی و زبری در این حالت داشت. میانگین مقادیر شاخص‌های R2، RMSE و NRMSE در روابط ارائه‌شده به ترتیب 87/0، 014/0 و 97/26 درصد بود که نشان از دقت مناسب این روابط داشت. در نهایت پیشنهاد شد تا تحقیقات مشابهی در شرایط متفاوت مزرعه‌ای و هیدرولیکی انجام شود تا روابط ارائه‌شده جامعیت بیشتری یابند و قابل توصیه در مزارع دیگر باشند چراکه توسعه چنین روابطی می‌تواند به افزایش سرعت تخمین زبری در فازهای مختلف و سهولت استفاده از آن کمک نمایند.