اثر بازه مشتقگیری در تحلیل نمودار فشار گذرای بُعددار در شرایط مختلف چاههای نفت
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی و نفت، دانشگاه صنعتی شریف، تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی و نفت، دانشگاه صنعتی شریف، تهران
doi
10.30479/jmre.2025.21065.1715چکیده
چاهآزمایی ابزاری دقیق برای ارزیابی توان تولیدی چاهها و بهبود روشهای بهرهبرداری از مخازن نفتی بهشمار میرود. مخزن نفت، محیطی ناشناخته و ناهمگن است که شناخت کامل و دقیق آن بهطور مستقیم امکانپذیر نیست. از این رو، چاهآزمایی با بررسی تغییرات فشار و دبی درون چاه، اطلاعات ارزشمندی از رفتار مخزن فراهم میکند. پس از انجام هر آزمون چاهآزمایی روی مخازن، دادههای فشار و زمان بر روی نمودارهایی با مختصات لگاریتمی، نیمهلگاریتمی یا دکارتی ترسیم میشوند و سپس این نمودارها با مدلهای اولیه، مقایسه و تفسیر شده و اطلاعاتی همچون نوع رژیم جریان (رژیمهای خطی، شعاعی و کروی بر اساس خطوطی با شیبهای 0، 25/0، 5/0 و 1) و مساحت مخزن محاسبه میشوند. این مقاله به بررسی نمودارهای تحلیل فشاری گذرای بُعددار با تکیه بر مفهوم مشتق فشار نسبت به زمان در مقیاس لگاریتمی پایه 10 میپردازد. با معرفی پارامتری به نام آلفا، نمودارهای مخازن ترسیم شده و تأثیر مقدار بیشینه این پارامتر، بر رفتار نمودارهای مختلف مشتق فشار مقایسه و بررسی شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که معمولاً با در نظر گرفتن مقدار بیشینه پارامتر آلفا در نمودارهای مشتق، در اغلب دادههای خام فشار و مشتق آنها در تحلیل فشاری گذرای بُعددار، تغییراتی در میزان و جدایی نقاط انتهایی نمودار مشتق حاصل میگردد. این نقاط که به عنوان «اثر پایانی» شناخته میشوند، بیانگر پایان رفتار گذرا و پایداری مشتق فشاری هستند.