فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای کاهش اثرات قلیائیت بر گیاهان می‌توان از بعضی از مواد اصلاح‌کننده آلی استفاده کرد. در این پژوهش، تأثیر کاربرد بیوچار در خاک و هم‌زمان محلول‌پاشی برگی با اسید هیومیک بر کاهش تنش قلیائیت در گیاه ریحان (Ocimum basilicum L.) بررسی گردید. آزمایش به‌صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1401 در گلخانه دانشگاه رازی انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل قلیائیت در سه سطح (0، 50 و 100 میلی مولار از نمک بی‌کربنات سدیم با آب آبیاری)، بیوچار در سه سطح (0، 5/1 و 3 درصد وزنی به‌صورت مخلوط با خاک) و اسید هیومیک در سه سطح (0، 150 و 300 میلی‌گرم در لیتر به‌صورت محلول‌پاشی برگی) بودند. نتایج نشان داد که اثرات متقابل قلیائیت، بیوچار و اسید هیومیک بر بیشتر ویژگی‌های رشدی و نیز مقادیر پرولین، قندهای محلول و رنگیزه‌های گیاهی معنی‌دار شد (P≤0.01). حداکثر جرم خشک شاخساره و ریشه (به ترتیب ۸۸/۰ و ۳۹/۰ گرم بر گلدان)، ارتفاع گیاه ( 5/23 سانتی‌متر)، طول ریشه (۵/۱۹سانتی‌متر) و محتوای نسبی آب برگ (۴/۸۶ درصد) به ترتیب در تیمار حاوی 3 درصد بیوچار، 300 میلی‌گرم در لیتر اسید هیومیک و بدون قلیائیت به‌دست آمد. همچنین، بیشترین مقدار پرولین (۱۳/۳ میکرومول بر گرم) و قندهای محلول (۰۸/۶ میلی‌گرم بر گرم) در شرایط تنش شدید قلیائیت و بدون کاربرد بیوچار و اسید هیومیک حاصل شد. به‌طورکلی، کاربرد هم‌زمان بیوچار یک روش ساده، مناسب و ارزان در راستای کاهش اثر تنش قلیائیت در گیاه دارویی ریحان است.