بومی سازی سیاست جنایی با تأکید بر نقد اهمّ مدل های غربی و گفتمانهای فقهیِ سیاست جنایی
نویسندگان
doi
10.22106/jlj.2013.10828چکیده
از ویژگیهای گفتمانهای غالب در سیاست جنایی غربی، قرارگیری دولتها به طور نسبی در یکی از مدلهای تعریف شده لیبرال، اتوریته، توتالیتر و مانند آن است که خود در تقابل نظری و عملیِ آزادیگرایی و امنیتگرایی ریشه دارد. سیاست جنایی غربی معاصر، در پیروی از منطق مدرنیته و همچنین نتیجۀ دیالکتیک ساختار و کنش میان نهادها و کنشگرانی است که منطق تدبیر آنها در قبال بزهکاری در چارچوب «نظریۀ سیستمها» معنادار است. این تنها گوشهای از وضعیت اسفبار چیرگی مدرنیته بر علوم انسانی است. ناتوانی الگوهای غربی سیاست جنایی در مهار بحرانهای بزهکاری، چالشهای امنیت، بیداری جنبشهای ملی مخالف سیاستهای کیفری دولتهای غربی و نگرانیهای جهانیشده دیگر، ضرورت تأمل در دو پرسش را توجیه میکند: 1) چرا و چگونه باید روند پیروی گفتمان دانشگاهی و بعضاً کاربردی حقوق ایران از مدلهای وارداتی سیاست جنایی غربی را کنترل نمود؟ 2) آسیبشناسی در مبانی گفتمانهای رایج سیاست جنایی فقهی، به طراحی نظام سیاست جنایی بومی چه کمکی میکند؟ هدف نهایی مقاله، پالایش معرفتشناختی بخشهای قابل گرتهبرداری از قرائتهای رایج سیاست جنایی فقهی و غربی و سهمدهی به هر یک از این دو منبع در ساختار یک نظام سیاست جنایی بومی است؛ نظامی که این مقاله در تلاش برای ترسیم دورنمای مبانی آن است.