بررسی جابه‌جایی‌ها در دیوار مخازن بتنی مستطیلی با لحاظ نمودن اندرکنش سیال و سازه تحت زلزله‌‌های مختلف

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران،واحد صحنه ،دانشگاه آزاد اسلامی،صحنه ،ایران.

2 گروه آموزشی سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.22065/jsce.2025.471078.3484
چکیده

پاسخ سازه، با درنظر گرفتن اثر غیرخطی مصالح تحت زلزله‌هایی با حوزه‌های فرکانسی و حداکثر شتاب‌های مختلف ارائه شده‌است. به عبارت دیگر، سه زلزله با حوزه فرکانسی کم، متوسط و بالا انتخاب‌شده که هریک در سه سطح شتاب کم (g 2/0)، متوسط (g 35/0) و زیاد (g 5/0) مقیاس شده‌اند و نتایج آن ارائه می‌گردد. نتایج پژوهش، بیان می‌کنند که بالا رفتن حوزه فرکانسی زلزله باعث کمتر شدن پاسخ حداکثر جابه‌جایی دیوار مخزن می‌شود که این نتیجه برای هردو مصالح خطی و غیرخطی صدق می‌کند به جز در حالت مصالح غیرخطی تحت زلزله با حداکثر شتاب g5/0 که در آن زلزله با حوزه فرکانسی متوسط کمترین جابه‌جایی را با مقدار 4/19 سانتی‌متر دارد. با افزایش حداکثر شتاب زلزله‌ها، تغییرات جابه‌جایی در مدل‌های خطی و غیرخطی برای هر سه حوزه فرکانسی تقریبا ثابت بوده، به‌طوریکه با افزایش شتاب حداکثری از g2/0 به g35/0 و g5/0 به صورت میانگین افزایشی %65 و %130 برای هرسه حوزه فرکانسی داشته‌است. پاسخهای سازه تحت زلزله با حوزه فرکانسی پایین، به‌طور قابل توجهی بیش‌ترین جابه‌جایی را، حتی در شدت‌های کم، در دیوار مخزن ایجاد می‌کنند؛ به‌طوریکه حتی در شتاب g2/0 و برای هر دو حالت خطی و غیرخطی، مصالح نزدیک به 16 سانتی‌متر جابه‌جایی دارند که نشان‌دهنده عامل ایجاد جابه‌جایی‌های بزرگ، حتی در شدت‌های کم است. همچنین با افزایش شتاب حداکثری به مقدار g5/0 نیز این مقادیر در رفتار خطی و غیرخطی به ترتیب برابر 25/36 و 46/45 سانتی‌متر هستند؛. با مقایسه رفتار خطی و غیرخطی مصالح نیز می‌توان نتیجه گرفت که در زلزله با حوزه فرکانسی بالا و شدت g5/0، جابه‌جایی دیوار در حالت غیرخطی حدود %70 نسبت به حالت خطی آن افزایش داشته که نشانگر اهمیت رفتار غیرخطی مصالح در مناطق با لرزه‌خیزی بالا و همچنین اهمیت وجود گسل‌هایی با پتانسیل ایجاد زلزله‌های با محتوی فرکانسی بالا است.