مطالعه وضعیت انباشت فلزات سنگین در خاک در نتیجه کاربرد چندساله کمپوست زباله شهری با استفاده از مدلسازی
نویسندگان
1 بخش تحقیقات حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، کرج، ایران
2 بخش تحقیقات پایش و بهسازی منابع خاک و آب، موسسه تحقیقات خاک و آب, کرج، ایران
3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 بخش تحقیقات حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، کرج، ایران
5 بخش تحقیقات پایش و بهسازی منابع خاک و آب، موسسه تحقیقات خاک و آب، کرج، ایران
6 بخش تحقیقات آبیاری، موسسه تحقیقات خاک و آب؛ کرج، ایران
doi
10.22059/ijswr.2024.373865.669679چکیده
ورود عناصر سنگین به خاک از طریق مدیریت کوددهی و در نهایت به زنجیرهی غذایی یکی از چالشهای مهم کشاورزی محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت انباشت برخی فلزات سنگین در کرتهای 4 سال تیمار شده با سطوح مختلف کمپوست زباله شهری در سال زراعی 1400 در موسسه تحقیقات خاک و آب کرج اجرا شد. تیمارهای مورد مطالعه شامل T1: شاهد (کاربرد کودهای شیمیایی NPK)؛T2 : 20 تن کمپوست زباله شهری هر دوسال یکبار+ کودهای شیمیایی NPK؛T3 : کاربرد سالانه20 تن در هکتار کمپوست زباله شهری + کود شیمیایی نیتروژن؛T4 : کاربرد سالانه 20 تن کود کمپوست زباله شهری؛T5 : کاربرد 20 تن در هکتار کمپوست زباله شهری هر دو سال یکبار + کاربرد کودهای شیمیایی NPK + کاربرد محرکهای زیستی رشد گیاه بود. بر اساس غلظت فلزات مورد مطالعه در خاک، وضعیت انباشت آنها با استفاده از مدلهای HYDRUS-1D و MACRO بررسی شد. نتایج پیشبینی مدل از وضعیت انباشت فلزات سنگین مورد مطالعه در عمق 45-0 سانتیمتر خاک نشان داد که مسئلهدارترین تیمار، تیمار T3 میباشد، بهطوریکه کاربرد آن بعد از 50 سال، بیشترین انباشت فلزات سنگین را در پی خواهد داشت. از این رو بهمنظور بهره بردن از پتانسیل قابل توجه کمپوست زباله شهری در افزایش عملکرد محصول و همچنین، کاهش خطر ورود فلزات سنگین به زنجیره غذایی، پیشنهاد میشود بعد از کنترل کیفی کمپوست مورد استفاده از نظر محتوای فلزات سنگین، میزان مصرف آن متناسب با نیاز تغذیه ای گیاه و خصوصیات خاک بوده و ترجیحاً بصورت تلفیقی با کود شیمیایی مصرف شود.