منشا و ماهیت فیزیکوشیمیایی سیال کانهساز در کانسار مس فتحآباد، جنوب خاور تربتحیدریه، استان خراسانرضوی
نویسندگان
1 گروه علوم زمین، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران
2 گروه مهندسی نفت و معدن، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه علوم زمین، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران
4 گروه علوم زمین، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران
5 شرکت GRE، دنور، کلرادو، امریکا
doi
10.22071/gsj.2022.346123.2004چکیده
کانسار مس فتحآباد در استان خراسان رضوی، در فاصله 35 کیلومتری جنوبخاور شهرستان تربت حیدریه و بخش میانی کمربند آتشفشانی- نفوذی خواف -کاشمر بردسکن واقع شده است. کانهزایی رگه- رگچهای متشکل از کانیهای کالکوپیریت، پیریت، مگنتیت، کالکوسیت، بورنیت، کوولیت، مالاکیت و اکسیدهای آهن، به موازات گسل های فرعی منشعب شده از گسل اصلی درونه تشکیل شده است. در سامانه رگه ای محدوده فتح آباد، رگه های کوارتز، پیریت، کالکوپیریت و مگنتیت همراه با دگرسانی پروپیلیتیک در مرحله اولیه کانه زایی، رگه های کوارتز، پیریت، کالکوپیریت و مگنتیت همراه با دگرسانی سریسیتی در مرحله اصلی کانه زایی و رگه های کوارتز، پیریت و کالکوپیریت همراه با دگرسانی های رسی و اکسیدآهن و رگه های کلسیتی همراه با دگرسانی های سریسیتی، رسی و اکسیدآهن در مرحله پسین کانه زایی شناسایی شدند. روند یکسان الگوی تغییرات عناصر نادر خاکی و کمیاب رگههای کانهدار و سنگهای آتشفشانی میزبان نشاندهنده منشا ماگمایی- گرمابی عناصر است. غنیشدگی عناصر کمیاب، غنیشدگی نسبت LREE/HREE، مقادیر مثبت *Eu و مقادیر منفی *Ce، نشانگر شرایط احیایی و pH بالای سیال ماگمایی-گرمابی است . میانبارهای سیال با شوری (wt% NaCl equiv. 4/74 تا 13/9) و دمای پایین ( oC 111 تا 192) نشانگر رقیقشدگی و اختلاط سیال ماگمایی-گرمابی با آبهای جوی است. مقادیر δ34S کانه کالکوپیریت (1/58- تا 2/86- ‰) نشانگر منشا ماگمایی گوگرد است. سیال ماگمایی-گرمابی گوگرددار و غنی از فلز رقیق شده با آبهای جوی موجب آبشویی عناصر کمیاب، نادر خاکی و مس و نهشت آنها بهصورت رگه-رگچههای کوارتزی-کلسیتی کانهدار شده است. مطالعات زمینشناسی، زمینشیمی و ویژگیهای سیال گرمابی کانهساز رگههای کانهدار، نشانگر کانیسازی مس رگهای اپی ترمال در کانسار فتحآباد است.
