بررسی غنی‌سازی کمپوست کود مرغی به‌منظور تهیه کود پیش‌کاشت مناسب بر عملکرد بادرنجبویه (Melissa officinalis L.) در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک،دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.375728.669698
چکیده

این تحقیق به بررسی تأثیر کمپوست غنی شده بر رشد بادرنجبویه در شرایط تنش خشکی پرداخت. آزمایش به شیوه فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار در سال 1401 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان انجام شد. تیمارها شامل سه سطح تنش کم آبی شدید، ملایم و بدون تنش و یازده سطح کمپوست غنی‌شده با اصلاح‌کننده‌‌های مختلف (بیوچار، تریکودرما هارزیانوم، تیوباسیلوس تیوپاروس + گوگرد و کود شیمیایی NPK) و شاهد (بدون کود کمپوست) بودند. نتایج نشان داد که بیشترین وزن تر و خشک اندام هوایی و وزن تر و خشک ریشه و ارتفاع در گیاه در تیمار کمپوست غنی‌شده با همه اصلاح‌کننده‌ها تحت شرایط بدون تنش مشاهده شد. همچنین، کمترین میزان این صفات در تیمار تنش شدید و عدم کاربرد کود وجود داشت. با افزایش تنش، نشت یونی نیز افزایش یافت ولی کاربرد تیمارها موجب کاهش نشت شد. تنش خشکی، محتوای نسبی آب برگ را کاهش داد و اعمال تنش  شدید، محتوای نسبی آب برگ را در مقایسه با تیمار شاهد به میزان 7/48 درصد کاهش داد. تیمارها سبب افزایش معنی‌دار محتوای نسبی آب برگ نسبت به تیمار شاهد شد. همچنین، بیشترین میزان کلروفیل و کاروتنوئید و بیشترین میزان عملکرد اسانس در تیمار کمپوست غنی‌شده با همه اصلاح کننده‌ها تحت شرایط بدون تنش و کمترین میزان این صفات در تیمار شاهد مشاهده شد. بطور کلی نتایج نشان داد کاربرد کمپوست غنی شده با تیمارهای آلی، زیستی و شیمیایی باعث بهبود صفات کمی و کیفی گیاه در شرایط تنش رطوبتی گردید. بنظر می‌رسد غنی‌سازی کمپوست کود مرغی با تیمارهای ذکر شده می‌تواند به‌عنوان کود پیش‌کاشت مناسب برای افزایش عملکرد گیاهان معرفی شود.