ارزیابی تغییرات مکانی برخی عناصر غذایی خاک با استفاده از روشهای زمینآماری (مطالعه موردی: شهرستان چادگان، استان اصفهان)
نویسندگان
1 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
2 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2024.373779.669677چکیده
ارزیابی تنوع مکانی و پهنهبندی ویژگیهای مختلف خاک پیشنیاز مهمی برای کشاورزی دقیق است. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات مکانی برخی عناصر غذایی قابلاستفاده گیاه در خاک شامل ماده آلی، فسفر، پتاسیم، آهن، روی، مس و منگنز بر روی 84 نمونه خاک از اراضی مناطق مختلف شهرستان چادگان (استان اصفهان)، انجام شد. همبستگی مکانی هر متغیر با نیمتغییرنما مشخص و بهترین مدل برازش دادهشده برای هر متغیر تهیه شد. روشهای درونیابی با استفاده از روشهای کریجینگ معمولی و روش وزندهی عکس فاصله با توانهای 1 تا 3 انجام شد و میزان دقت نقشه پراکنش این متغیرها با معیارهای آماری میانگین انحراف خطا و ریشه میانگین مربعات خطای استاندارد و ضریب تبیین محاسبه شد. نتایج تجزیه زمینآماری نشان داد که همه متغیرهای موردبررسی، از همبستگی مکانی متوسطی در سطح منطقه برخوردار هستند که نشاندهنده تأثیر عوامل مدیریتی مانند کوددهی، شخم، آبیاری و ... بر روی این متغیرها است. بهترین مدل ساختار مکانی برای متغیرهای ماده آلی، فسفر، پتاسیم و روی مدل نمایی و برای متغیرهای آهن، مس و منگنز کروی بود. بر اساس نتایج، برای متغیرهای فسفر، روی و منگنز روش وزندهی عکس فاصله با توان 1 و برای سایر متغیرها روش کریجینگ معمولی به عنوان بهترین روشهای درونیابی شناخته شدند. بر اساس نقشههای پهنهبندی، منطقه از نظر عناصر غذایی پتاسیم، مس و منگنز در حد کفایت بوده و در سایر موارد مصرف کود و مواد آلی برای افزایش حاصلخیزی خاک ضروری است.