اثر مدیریت همزمان کود نیتروژن و زمان و مدت زهکشی میان‌فصل بر کشت برنج و کیفیت زه‌آب

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب- دانشکده علوم کشاورزی- دانشگاه گیلان- رشت- ایران

2 هیات علمی /گروه مهندسی آب- دانشکده علوم کشاورزی- دانشگاه گیلان- رشت- ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.371299.669649
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین مدیریت بهینه هم‌زمان کود نیتروژن و زمان و مدت زهکشی میان‌فصل برنج از دیدگاه محیط‌زیستی در دانشگاه گیلان انجام شد. این آزمایش در سه تیمار، اعمال کود نیتروژن و سپس زهکشی 7 روز بعد به مدت 7 روز (T1)، زهکشی به مدت 7 روز و سپس اعمال کود نیتروژن (T2) و زهکشی به مدت 10 روز و سپس اعمال کود نیتروژن (T3) در سه تکرار انجام شد. تیمار شاهد شامل کوددهی هم زمان با تیمار T1 و بدون زهکشی میان‌فصل بود. از زه‌آب نمونه‌برداری و پارامترهای کیفی آن اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد، زمان اعمال کود و زهکشی تاثیر مستقیم بر اسیدیته زه‌آب دارد. میانگین هدایتالکتریکی در دوره رشد در T2 و T3 به‌ترتیب 46 و 73 درصد نسبت به T1 کاهش نشان داد. تغییرات آمونیوم تا قبل از زهکشی میان‌فصل، صعودی بود اما پس از آن، در T1، 23 درصد و در T2 و T3 به‌طور متوسط 54 درصد کاهش نشان داد. میانگین غلظت نیترات در زهکشی پایان‌فصل در T1 ، T2 و T3 نسبت به میانفصل به‌ترتیب 22، 36 و 69 درصد و فسفات 29، 31 و 67 درصد کمتر بود. تجزیه آماری نشان داد که اثر زمان و تیمارها بر SAR و کلراید معنی‌دار نبود. مقایسه کیفیت زه‌آب تیمارها نشان داد که کوددهی پس از زهکشی با تداوم 10 روز،. می‌تواند اثر منفی کمتری بر محیط زیست داشته باشد. مقایسه عملکرد و اجزاء عملکرد برنج نشان داد که زهکشی میان‌فصل به مدت 7 روز و سپس اعمال کود نیتروژن گزینه مناسب‌تری است.