انباشت و توزیع فلزات سنگین در گیاه گشنیز (Coriandrum sativum L.) تحت تاثیر آبیاری با پساب تصفیه شده شهری
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2024.372329.669662چکیده
ایران بعنوان یکی از مناطق خشک و نیمهخشک جهان با کاهش منابع آب تجدیدپذیر روبر است و همچنان حجم تقاضا برای دستیابی به آب در این کشور رو به افزایش میباشد. این مساله سبب شده است که تصمیمگیرندگان حوضه آب، منابع آب با کیفیت بهتر را برای مصارف شهری و شرب اختصاص داده و منابع آب با کیفیت نامطلوبتر (همچون فاضلاب تصفیهشده) را برای مصارفی همچون آبیاری اراضی کشاورزی اختصاص دهند. اما وضعیت تجمع فلزات سنگین در اندامهای مختلف محصولات آبیاری شده با پساب بویژه سبزیجات برگی نامشخص است و بهدلیل خطر ورود این فلزات سمی به چرخه غذایی انسان ضروریست که پیوسته اندازهگیری و پایش شود. این پژوهش برای نخستین بار با هدف بررسی اثرات آبیاری با پساب تصفیه شده شهری در مقایسه با آب چاه (تیمار کنترل) بر تجمع فلزات سنگین در ریشه و اندام هوایی گیاه گشنیز انجام شد. نتایج نشان داد که غلظت همه فلزات سنگین مورد بررسی در اندامهای گیاه گشنیز آبیاری شده با پساب تصفیه شده بصورت معنیداری بیشتر از تیمار آبیاری با آب چاه بود ولی غلظت این فلزات در تمام اندامهای گیاه گشنیز پایینتر از استانداردهای توصیه شده برای سلامت محصولات کشاورزی ارزیابی گردید. بیشترین غلظت مس و روی (به ترتیب 25 و 51 میلیگرم بر کیلوگرم) در اندام هوایی گشنیز در مقایسه با ریشه مشاهده شد. در شرایط کنونی کمبود منابع آب در کرمانشاه، پساب تصفیه شده شهری میتواند به عنوان یک منبع آب مطمئن و پایدار برای آبیاری اراضی وسیع کشت گشنیز مورد استفاده قرار گیرد بطوریکه تجمع فلزات سنگین در گیاه برای سلامت انسان خطرساز نباشد.
