فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبدیل خاک‌های بیابانی (بدون کشت) به خاک‌های کشاورزی ممکن است باعث ایجاد تغییراتی در برخی از ویژگی‌های خاک شود. این پژوهش با هدف بررسی اثر تبدیل خاک‌های بیابانی به کشاورزی (گندم و پسته) بر ذخیره کربن آلی و کربن آلی ذر‌ه‌ای خاک در منطقه ابرکوه (استان یزد) انجام شد. برای انجام این کار، سه کاربری شامل خاک‌های بیابانی، مزارع گندم و باغ‌های پسته مورد ارزیابی قرار گرفت. 10 نمونه خاک مرکب از هر کاربری و از هر یک از دو عمق 20–0 و 40–20 سانتی‌متری جمع‌آوری شد. pH، هدایت الکتریکی، بافت، چگالی ظاهری، کربنات‌کلسیم معادل، درصد کربن آلی کل و کربن آلی ذره‌ای خاک اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج بدست‌آمده، با زیر کشت‌بردن خاک‌های بیابانی، چگالی ظاهری، درصد سنگریزه و هدایت الکتریکی خاک کاهش یافت. میزان کربن آلی در خاک‌های کشت شده 8/5-4/3 برابر بیشتر از خاک‌های بیابانی بود. همچنین نتایج نشان‌دهنده افزایش 7/5 الی 8/15 برابری کربن آلی ذره‌ای در خاک‌های مزارع گندم و باغ‌های پسته در مقایسه با خاک‌های بیابانی بود. کمترین میزان ذخیره کربن آلی در خاک‌های بیابانی (24/0-19/0 کیلوگرم در مترمربع) مشاهده شد و بیشترین میزان آن مربوط به خاک باغ‌های پسته (12/1-08/1 کیلوگرم در مترمربع) بود. با توجه به یافته‌های این پژوهش، به نظر می‌رسد کشاورزی و آبیاری پایدار خاک‌های بیابانی می‌تواند روش مناسبی جهت افزایش ذخایر کربن آلی خاک در منطقه مورد مطالعه باشد.