طرح بهسازی لرزه ای دروازه ارگ سمنان با استفاده از جداسازی پایه

نویسندگان

1 استاد، دانشکده معماری، دانشگاه هنر و معماری پارس، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده معماری، دانشگاه هنر و معماری پارس، تهران، ایران

4 دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

5 کارشناسی ارشد مهندسی سازه، گروه مهندسی عمران، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

doi
10.22065/jsce.2024.436691.3336
چکیده

توجه به بناهاى تاریخی و با ارزش که به عنوان بخشى از فرهنگ و هویت ملى هرکشور محسوب مى‌شوند داراى جایگاه ویژه‌اى است. غالب کشورها نیز هزینه‌هاى زیادى را براى حفظ، مرمت و مراقبت از این‌گونه آثار در برابر زلزله و دیگر عوامل مخرب صرف مى‌کنند زیرا اغلب سازه‌های تاریخی، نیاز آیین‌نامه‌های نوین طراحی در برابر زلزله را برطرف نمی‌کنند و نیازمند اقدامات مناسب برای بهبود عملکرد و کاهش آسیب پذیری لرزه‌ای هستند. یکی از بناهای تاریخی کشور، دروازه تاریخی شهر سمنان با نام دروازه ارگ می‌باشد. در سال‌های گذشته مناره‌های دروازه ارگ سمنان استحکام‌بخشی شده‌اند. هدف از این پژوهش، بهبود رفتار لرزه‌ای دروازه ارگ و بهسازی آن در مقابل زمین لرزه‌های شدید می‌باشد. بدین منظور جهت بررسی رفتار سازه در مقابل زلزله‌های قوی و ارزیابی میزان آسیب پذیری آن با کمک تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی از مدل عددی سازه در نرم افزار آباکوس استفاده شده است. علاوه بر مدل سازه‌ موجود، مدل عددی دیگری با اضافه کردن مجموعه‌ای از جداسازهای لرزه‌ای هسته سربی (LRB) که بعنوان روش بهسازی و کاهش آسیب پذیری در نظر گرفته شده‌اند، تهیه شده است. هر دو مدل در برابر 7 رکورد زلزله ارزیابی شدند. رکوردهای مورد استفاده طبق استاندارد 2800 ایران مقیاس‌ شده و رفتار سازه در این دو مدل با یکدیگر مقایسه شده‌اند. در نتایج تحلیل مشاهده شد استفاده از جداساز لرزه‌ای کرنش، جابجایی و نامنظمی پیچشی ساختمان را به‌نحو چشمگیری کاهش می‌دهد و جذب انرژی زلزله توسط جداساز لرزه‌ای بنحو مؤثری رفتار سازه را بهبود می‌بخشد، چنان‌که مشاهده شد برای بروز تغییر مکان نسبی سازه‌ جداسازی شده در حد آنچه در سازه‌ی پایه ثابت رخ می-دهد، در یکی از رکوردها، برش پایه تا 43 درصد باید بزرگ‌تر شود. جداسازی لرزه ای بیش از 46 درصد جابجایی نسبی بام و بیش از 78 درصد، شتاب روسازه را کاهش داده است.