پتروژنز گرانیتوییدهای دلفارد (شمال باختر جیرفت): شواهدی از وجود جایگاه کمان آتشفشانی در بخش جنوبی کمربند ارومیه – دختر
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.22071/gsj.2022.349172.2010چکیده
گرانیتوییدهای دلفارد در جنوب خاور استان کرمان قرار داشته و در حاشیهها، ترکیب کوارتزدیوریتی دارند. کوارتزدیوریتها شامل کانیهای اصلی پلاژیوکلاز، آمفیبول و بیوتیت هستند و مطالعات حاضر نشان میدهد این سنگها، گرانیتوییدهای نوع I بوده و به سری ماگمایی کالکوآلکالن تعلق دارند. غنیشدگی از عناصر نادر خاکی سبک نسبت به عناصر نادر خاکی سنگین، بالا بودن مقدار عناصر LIL نسبت به HFS و همچنین بیهنجاری منفی Ti و Nb در نمودارهای چند عنصری، نشان میدهد که ماگماهای سازنده کوارتزدیوریتهای دلفارد در محیط کمان ایجاد شدهاند. نسبتهای (CaO/(MgO+FeOt و (Al2O3/(MgO+FeOt (به ترتیب برابر با 55/0 و 36/1) نشان میدهد که ماگماهای اولیه، از ذوب بخشی سنگهای بازیک پوسته زیرین و با دخالت سیالات و مذابهای گوشتهای بهوجود آمدهاند. دادههای ژئوشیمیایی همچون نسبتهای (La/Yb (N و (Th/Yb (N (بهترتیب برابر با 4/4 و 5/6) و موقعیت زمینشناسی گرانیتوییدهای دلفارد حاکی از این است که ماگماهای مادر، احتمالاً مربوط به محیط پیش از برخورد بوده و در جایگاه کمان آتشفشانی بالغ و در ژرفای حدود 40 کیلومتری بالای پهنه فرورانش لیتوسفر نئوتتیس پدید آمدهاند و سپس به سطوح بالاتر صعود و تبلور تفریقی را تحمل کردهاند.