سنگشناسی، ژئوشیمی و ماهیت شیمیایی سنگهای میزبان کانسارهای منگنز گفت و محمدآباد، در توالی آتشفشانی- رسوبی کرتاسه پسین جنوب باختر سبزوار
نویسندگان
1 بخش زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 بخش زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 بخش زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22071/gsj.2022.341490.1996چکیده
کانسارهای منگنز گفت و محمدآباد در ناحیه جنوب باختر سبزوار و در توالی آتشفشانی- رسوبی کرتاسه پسین تشکیل شدهاند. این توالی در داخل یک ساختار چینخورده به طول 100 کیلومتر با روند شمالخاور- جنوبباختر قرار گرفته است که کانسار منگنز گفت در یال جنوبی تاقدیس شمالی و در توالی سنگی واحد اول از ستون چینهشناسی ناحیهای جنوبباختر سبزوار و کانسار منگنز محمدآباد در یال جنوبی تاقدیس جنوبی در توالی سنگی واحد چهار از ستون چینهشناسی ناحیهای تشکیل شدهاند. سنگ میزبان کانسارهای گفت و محمدآباد به ترتیب توف قرمز و توفآهکی میباشند. محیط زمینساختی کانسارهای منگنز ناحیه جنوبباختر سبزوار با توجه به بررسیهای ژئوشیمیایی صورت گرفته، یک محیط کششی است که مرتبط با زمینساخت زون سبزوار تشکیل شده است. سنگهای منطقه دارای طیف ترکیبی گستردهای از بازالت، ریولیت، داسیت، الیوین بازالت، آندزیت بازالت و تراکیآندزیت میباشد که همراه با رسوبات آذرآواری و واحدهای رسوبی کرتاسه پسین تشکیل شدهاند. سنگهای داسیتی ستبرترین واحد سنگی فلسیک شناخته شده در منطقه هستند. مقادیر اکسیدهای اصلی، الگوی عناصر نادر خاکی و تغییرات عناصر کمیاب در نمودارهای عنکبوتی نشانگر ماهیت بایمودال (Bimodal) و تولئیتی سنگهای آتشفشانی منطقه است که با داشتن طیف ترکیبی از بازالت تا ریولیت در محیط کششی نهشته شدهاند.
