توانایی پودر سنگ فسفات برخی معادن ایران برای حذف فسفات از محلول‌های آبی

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج ایران

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج ایران

4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.372581.669667
چکیده

پودر سنگ فسفات ممکن است توانایی جذب فسفر محلول را داشته باشد زیرا ذرات آن ریز هستند. رفتار جذب - واجذب و سینتیک جذب فسفر (P) روی چهار نمونه پودر سنگ فسفات، از اسفوردی، چادرملو و یاسوج، بررسی شد. هم‌دمای جذب با در تماس قرار دادن یک گرم پودر سنگ فسفات با 20 میلی‌لیتر کلرید کلسیم 01/0 مولار حاوی غلظت‌های 10، 50، 100، 200، 400، 600، 800، و 1000 میلی‌گرم فسفر در لیتر از منبع پتاسیم هیدروژن فسفات در دو تکرار ارزیابی شد. آزادسازی فسفر از نمونه‌های تیمار شده با غلظت‌های مختلف فسفر با 20 میلی‌لیتر محلول 01/0 مولار کلرید کلسیم انجام شد. سینتیک جذب فسفر بر نمونه‌ها با دو غلظت اولیه 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر و زمان 1، 2، 4، 8، 16، 24، و 48 ساعت در دو تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که کمترین مقدار جذب فسفر بر نمونه‌های مورد مطالعه در حدود 150 و بیشترین مقدار آن 12000 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. بیشترین درصد واجذب فسفر در حدود 15 درصد از فسفر جذب شده بود و با افزایش مقدار جذب فسفر درصد فسفر واجذب شده به حدود 2 تا 3 درصد کاهش یافت. داده‌های جذب فسفر بر نمونه‌ها به‌خوبی با معادلات فروندلیچ و لانگمویر قابل برازش بودند. سینتیک جذب فسفر یک واکنش سریع اولیه را نشان داد، که به سرعت فسفر محلول را کاهش داد. نتایج مطالعه حاضر نشان می‌دهد که پودر سنگ فسفات می‌تواند فسفر محلول را کاهش دهد که بهتر است در مصارف مختلف این ماده از جمله هنگام افزودن آن به بقایای آلی و نیز در مطالعه انحلال زیستی پودر سنگ فسفات به آن توجه شود.