تخمین غلظت هوا در سرریز شوت با استفاده از روشهای فرامدل
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی عمران آب دانشگاه تبریز
2 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22059/ijswr.2024.370643.669640چکیده
یکی از راههای جلوگیری از ایجاد فشار منفی و کاویتاسیون در سرریزها، هوادهی به جریان عبوری از سرریزها میباشد. شناخت نحوه توزیع تغییرات غلظت هوا در طول سرریز جهت تخمین میزان هوادهی از اهمیت زیادی برخوردار است. در پژوهش حاضر کاربرد روشهای فرامدل رگرسیونی فرآیند گاوسی (GPR) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) در پیشبینی غلظت هوا مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور مجموعه دادههای آزمایشگاهی (2268) بهدست آمده از مدلهای هیدرولیکی سرریز شوت در فرآیند مدلسازی به کار گرفته شد. مدلهای ورودی متنوعی بر اساس ترکیب مختلفی از پارامترهای اندازهگیری شده تعریف گردید. نتایج بهدست آمده نشان دهنده توانایی بالای هر دو روش در برآورد غلظت هوای مورد نیاز بر روی سرریز است. در برآورد میزان غلظت هوا در سرریز شوت برای حالتی که هوادهی مصنوعی توسط هواده انجام میگیرد پارامترهای دبی جریان (QW)، نسبت فاصله طولی از انتهای دفلکتور به عرض کانال (L/W) و نسبت عمق (عمود بر سرریز) بر عرض کانال (Y/W) تأثیر زیادی داشتند. نتایج شاخصهای آماری ضریب همبستگی (R)، ضریب تبیین (DC) و خطای جذر میانگین مربعات برای این حالت در روش GPR بهترتیب 9214/0، 8451/0 و 1008/0 و مقادیر 9333/0، 8662/0 و 0937/0 در روش SVM است. برای حالتی که هوادهی مصنوعی توسط هواده انجام نمیگیرد، مدل با پارامترهای ورودی Qw، L/W، Y/W و ΔP (اختلاف فشار ما بین فشار اتمسفر و فشار زیر جت) با دارا بودن مقادیر 9222/0=R، 8644/0=DC و 0914/0=RMSE در روش GPR و بهترتیب با مقادیر 87/0، 7543/0 و 123/0 بهعنوان برترین مدل انتخاب گردیدند.