فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چرخه‌های تر و خشک شدن با ایجاد توالی‌های منقبض و منبسط شدن در خاکدانه‌ها موجب تغییراتی در میکروساختار خاک می‌شود. در این مطالعه سعی شد با اعمال چرخه‌های رطوبتی در تیمارهای مختلف اصلاحی (کربنات کلسیم، کربنات کلسیم مضاعف، اکسید آهن، تیمار ترکیبی، کاتیون، ماده آلی) و تخریبی (گلخرابی) و حذف (حذف کربنات کلسیم، حذف اکسید آهن، حذف ماده آلی) در خاک‌های شن‌لومی و رس‌سیلتی تغییرات ویژگی‌های هندسی خاکدانه‌ها مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش بر این فرض استوار است که اعمال تیمارهای مختلف، شدت و نوع اثرات چرخه‌های خیس و خشک شدن بر ویژگی‌های خاکدانه‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.با استفاده از نرم‌افزار ImageJ، پردازش تصاویر تهیه شده از بلوک‌های خاک به صورت دوبعدی و سه‌بعدی انجام شد و علاوه بر حجم و سطح خاکدانه‌ها، ویژگی‌هایی همچون ضرایب کشیدگی و پهن‌شدگی نیز تخمین و در طبقه‌بندی خاکدانه‌ها استفاده شد. مقایسه تیمارها از طریق تعیین Z‌Score انجام شد و به منظور تجزیه و تحلیل آماری و ترسیم نمودارها نیز، به صورت موازی از نرم‌افزارهای Orange.3 و Excel 2016 استفاده شد. نتایج نشان داد که تیمارهایی همچون کربنات کلسیم، کاتیون و ماده آلی سبب افزایش ضریب کشیدگی خاکدانه‌ها، و تیمارهای تخریبی سبب افزایش ضریب پهن‌شدگی در هر دو بافت مورد مطالعه شد. در تیمارهای حذف نیز ضرایب کشیدگی و پهن‌شدگی خاکدانه‌ها عمدتاً کم‌تر از تیمارهای اصلاحی بود. طبقه‌بندی هندسی خاکدانه‌ها نشان داد بخش کمی از آن‌ها در خاک‌های شن‌لومی در دسته خاکدانه‌های کشیده قرار گرفتند، در حالی که بیش از نیمی از خاکدانه‌ها در دسته انواع پهن‌شده قرار داشت. در خاک رس‌سیلتی توزیع یکسانی از خاکدانه‌های کشیده، تیغه‌ای و پهن‌شده مشاهده گردید، با این حال در هیچکدام از تیمارهای مورد مطالعه، خاکدانه‌ها در دسته انواع فشرده قرار نداشتند. با توجه به اثر مستقیم شکل خاکدانه‌ها در هدایت هیدرولیکی خاک‌ها، بکارگیری روش مورد استفاده در این پژوهش می‌تواند به خوبی وضعیت میکروساختار خاک‌ها از دیدگاه خاکدانه‌ها را تعیین نماید.