اثر بیوچارهای مختلف بر غلظت کربن‌آلی، نیتروژن، فسفر و فعالیت آنزیمی یک خاک لوم شنی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2024.369927.669622
چکیده

به‌منظور بررسی اثر بیوچارهای مختلف بر غلظت کربن‌آلی، نیتروژن، فسفر و فعالیت آنزیمی، آزمایشی به‌صورت طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. از بیوچارها در 10درصد وزنی استفاده گردید. تیمارهای آزمایش شامل خاک شاهد (CS)، خاک + بیوچار کود مرغی (PMB)، خاک+بیوچار ضایعات انگور (GSB) و خاک+ بیوچار پوسته قهوه‌ایی گردو (NSB) بود. نمونه‌ها به مدت دو ماه انکوباسیون و در زمان‌های 5، 10، 30 و 60 روز نمونه‌برداری انجام و برخی ویژگی‌های شیمیایی و فعالیت‌های آنزیمی در خاک اندازه-گیری شد. نتایج نشان داد که کاربرد تیمار PMB و GSB موجب افزایش معنی‌دار غلظت کربن‌آلی، فسفر قابل‌جذب و آمونیوم در خاک در مقایسه با تیمار شاهد شد. بیشترین غلظت نیترات در تیمار GSB مشاهده گردید. غلظت فسفر قابل‌جذب و نیترات با افزایش زمان انکوباسیون افزایش و غلظت کربن‌آلی و آمونیوم با افزایش زمان انکوباسیون کاهش یافت. غلظت آنزیم اینورتاز در تیمار PMB و GSB با شاهد اختلاف معنی‌دار داشت. بیشترین فعالیت اینورتاز در تیمار PMB (76.8 μg. GE. g-1. 24h-1) پس از 5 روز انکوباسیون مشاهده شد. افزودن تیمار GSB به خاک موجب افزایش 7/1 برابری فعالیت آنزیم اوره‌آز در مقایسه با تیمار شاهد شد. میانگین فعالیت آنزیم (GMEa) و شاخص کل فعالیت آنزیم (TEI) در تیمار GSB در مقایسه با سایر تیمارها بیشتر بود. درصد تغییرات آنزیم (Rch) با در نظر گرفتن تاثیر بیوچار، به صورت GSB> PMB> NSB بود. در تجزیه و تحلیل خوشه‌ای تیمار GSB و PMB در یک خوشه قرار گرفتند. در نتیجه تیمار GSB و PMB بیشترین تاثیر را بر فاکتورهای اندازه‌گیری شده داشتند.