تأثیر کود ترکیبی فسفر و مواد آلی بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.)

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.370986.669646
چکیده

تأمین عناصر غذایی به ویژه فسفر (P)، پارامترهای رشد و متابولیت‌‌های ثانویه را در گیاهان دارویی بهبود می‌‌بخشد. این پژوهش با هدف بررسی ویژگی‌‌های مورفولوژیکی، فیتوشیمیایی و میزان جذب عناصر فسفر، منیزیم و نیتروژن گیاه بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.) در حضور چهار نمونه کود ترکیبی کندرها (OM0/P، OM25/P، OM50/P و OM75/P) در مقایسه با مونو پتاسیم فسفات (KH2PO4) و نمونه شاهد (بدون کود فسفره و ماده آلی) در خاک آهکی انجام شد. نتایج نشان داد حضور ماده آلی لئوناردیت در ترکیب کود فسفاته استرووایت موجب افزایش جذب عناصر فسفر، منیزیم و نیتروژن در گیاه در مقایسه با تیمار شاهد و KH2PO4 شد. بعلاوه ویژگی‌‌های موفولوژیکی (وزن خشک و تر، ارتفاع بوته، قطر ساقه، کلروفیل برگ و تعداد برگ) و ویژگی‌‌هایی شامل مقدار فسفر در بافت گیاهی، فنول، فلاونوئید و فعالیت آنتی اکسیدانتی FRAP و DPPH با افزایش مقدار ماده آلی در کود ترکیبی بیشتر شد و روند افزایش بدین صورت است: OM25/P < KH2PO4 < OM50/P < OM75/P < OM0/P. وزن خشک و غلظت فسفر گیاه بادرشبو در حضور OM75/P به ترتیب ۴۲ و ۷۸ درصد در مقایسه با تیمار شاهد افزایش یافت. میزان فلاونوئید گیاه به ترتیب ۳۳، ۴۷، ۷۱، ۱۰۰، و ۶۳ درصد در مقایسه با تیمار شاهد در حضور تیمارهای کودی شامل OM0/P، OM25/P، OM50/P و OM75/P و KH2PO4 افزایش یافت. بنابراین کاربرد کود ترکیبی فسفر و ماده آلی به عنوان کود فسفاته کندرها در خاک‌‌های آهکی موجب دسترسی گیاه به عناصر غذایی به ویژۀ فسفر و در نتیجه بهبود ویژگی‌‌های فیتوشیمیایی و مورفولوژیکی گیاه بادرشبو گردید.