بررسی تغییر اقلیم بر روند دما و بارش آتی حوضه قره‌سو طبق مدل‌های CMIP6

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد .ایران

2 دانشیار آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.شهر گرگان. ایران

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

5 شرکت مدیریت منابع آب ایران، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.369146.669613
چکیده

ارزیابی وضعیت اقلیمی دوره‌های آتی با استفاده از مدل‌های اقلیمی برای در نظر گرفتن اقدامات لازم در زمینه سازگاری و یا کاهش اثرات پدیده تغییر اقلیم ضروری به‌نظر می‌رسد. در این پژوهش روند زمانی بارش، دمای حداقل و دمای حداکثر در محدوده چهار ایستگاه در زیرحوضه قره‌سو و علاوه بر آن به روش درون‌یابی تیسن در مقیاس منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. از بین پنج مدل از مجموعه مدل‌های CMIP6، سه مدل به‌عنوان مدل برتر انتخاب و برای اجرای گروهی مدل‌ها استفاده شدند. مقیاس‌کاهی با نرم‌افزار CMHyd برای دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در سه دوره 2050-2026، 2075-2051 و 2100-2076 انجام شد. بررسی روند متغیرها در دوره پایه (2014-1990) و آتی با آزمون من‌کندال و شیب سن انجام شد. نتایج بررسی روند معنی‌داری داده‌های میانگین سالانه متغیر دمای حداکثر و حداقل تمام ایستگاه‌ها و محدوده مورد مطالعه طبق سناریوی SSP2.4-5 در دو دوره آینده نزدیک و میانه و برای سناریوی SSP5-8.5 در هر سه دوره آتی در سطح 99 درصد دارای روند معنی‌دار افزایشی است. در بررسی روند معنی‌داری داده‌های فصلی بارش طبق سناریوی SSP2.4-5 در فصل تابستان آینده دور تمام ایستگاه‌ها و آینده نزدیک ایستگاه محوطه اداره آب گرگان در سطح احتمال 95 درصد و سناریوی SSP5-8.5 فقط در فصل زمستان آینده دور ایستگاه غفارحاجی در سطح احتمال 99 درصد دارای روند معنی‌دار است. داده‌های ماهانه بارش آینده دور محدوده مورد مطالعه طبق سناریوی SSP2.4-5  در ماه Aug در سطح احتمال 99 درصد و SSP5-8.5 در ماه Mar در سطح احتمال 95 درصد دارای روند معنی‌دار است.