فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکی از رایج‌ترین و مهم‌ترین عوامل محدودکننده تولید در مناطق خشک و نیمه خشک است. برای کاهش اثرات خشکی بر گیاهان می‌توان از بعضی از مواد اصلاح‌کننده آلی استفاده کرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر کمپوست زباله شهری و کود گاوی بر خصوصیات رشدی گیاه دارویی ریحان (Ocimum basilicum L) تحت شرایط کمبود آب انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1401 در گلخانه دانشگاه رازی، کرمانشاه انجام شد. تیمار‌های آزمایشی شامل کمبود -آب در سه سطح (50، 75 و 100 درصد ظرفیت مزرعه)، کود دامی در سه سطح (15، 30 و 45 تن در هکتار) و کمپوست زباله شهری در سه سطح (15، 30 و 45 تن در هکتار) بودند. برای فاکتور کود دامی، تیمار بدون کود و همچنین برای فاکتور کمپوست، تیمار بدون مصرف کمپوست به عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثرات متقابل کمپوست و کود دامی تحت شرایط کمبود آب بر بیشتر ویژگی‌های رشدی و نیز مقادیر پرولین، قند‌های محلول و رنگیزه‌های گیاهی معنی‌دارشد (010/0≤P). حداکثر وزن ماده خشک شاخساره و ریشه (به ترتیب 1/2 و 7/1 گرم)، ارتفاع گیاه (1/24 سانتی‌متر)، سطح برگ (5/75 سانتی‌متر مربع) و محتوای نسبی آب برگ (3/77 درصد) در شرایط کاربرد 45 تن در هکتار کمپوست، 45 تن در هکتار کود دامی و رطوبت ظرفیت مزرعه به‌دست آمد. همچنین، بیشترین غلظت پرولین (78/9 میکرو‌مول بر گرم) و قندهای محلول (06/1 میلی‌گرم بر گرم) در شرایط اعمال 50 درصد رطوبت ظرفیت مزرعه و بدون کاربرد کمپوست و کود دامی حاصل شد. به‌طورکلی، کاربرد هم‌زمان کمپوست زباله شهری و کود دامی، یک روش ساده، مناسب و ارزان در راستای کاهش اثر کمبود آب در گیاه دارویی ریحان است.