اثرات باکتری‌های محرک رشد، محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید و سیلیسیم بر پارامترهای رشدی سیر تحت تنش شوری

نویسندگان

1 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجانشرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

4 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

5 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

6 دانشیار موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.366374.669603
چکیده

آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه تبریز در سال 1397 اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل: سه سطح تنش شوری (غیر شور، شوری 3 و 6 دسی‌زیمنس بر متر) از منبع سدیم کلراید، محلول‌پاشی در سه سطح بدون محلول‌پاشی هورمونی و تغذیه‌ای، محلول‌پاشی دو میلی‌مولار سیلیسیم و محلول‌پاشی یک میلی‌مولار سالیسیلیک اسید و فاکتور سوم، تلقیح باکتریایی در چهار سطح شامل: بدون تلقیح، تلقیح با آزوسپریلیوم، تلقیح با ازتوباکتر و تلقیح توأم دو باکتری بود. نتایج این تحقیق نشان داد که تنش شوری موجب کاهش رشد و عملکرد سیر گردید. محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید و سیلیسیم و تلقیح با باکتری‌ها باعث بهبود جذب پتاسیم، افزایش ارتفاع بوته، سطح و تعداد برگ در بوته، ارتقاء اجزای عملکرد، عملکرد بیولوژیک و محصول سیر شد. تیمار‌های مورد استفاده به طور چشمگیری غلظت سدیم را در ریشه و برگ کاهش دادند. اثرات مثبت استفاده از تیمار‌های مورد مطالعه نه تنها تحت شرایط تنش شوری، بلکه در شرایط غیر شور نیز موجب بهبود رشد و عملکرد گیاه شد. در بین تیمارهای مورد مطالعه، محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید و سیلیکون به همراه استفاده ترکیبی از باکتری‌های آزوسپریلیوم و ازتوباکتر اثرات مطلوب‌تری نسبت به سایر تیمارها بر رشد و بهره‌وری سیر نشان داد. در نهایت استفاده از باکتری‌های محرک رشد به همراه محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید و سیلیکون برای مقابله با اثرات تنش شوری در گیاه سیر پیشنهاد شد.