فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک به‌منظور مدیریت پایدار در مقیاس‌های بزرگ، عامل مهمی در دستیابی به کشاورزی دقیق است. استفاده از اراضی و شیوه‌های مدیریتی مختلف به‌شدت بر ویژگی‌های خاک تأثیر می‌گذارد و آگاهی از تغییرات این خصوصیات در کاربری‌های مختلف، در تعیین محدودیت‌های تولید ضروری است. تجزیه‌های آزمایشگاهی خاک، معمولاً پرهزینه و زمان‌بر است. یکی از راهکارهای رفع این مشکل استفاده از زمین‌آمار است. این پژوهش به‌منظور ارزیابی روش‌های زمین‌آماری برای پهنه‌بندی برخی ویژگی‌های خاک منطقه دارنگان با کاربری‌های مختلف در استان فارس انجام پذیرفت. 134 نمونه‌ خاک سطحی با الگوی شبکه‌ای یک در یک کیلومتر، از دو کاربری مرتعی و زراعی-باغی از منطقه برداشت و برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیائی اندازه-گیری شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، بهترین مدل ساختار مکانی با بالاترین دقت، برای متغیرهای مقادیر شن، قابلیت هدایت الکتریکی، کربنات کلسیم معادل، پ‌هاش و چگالی ظاهری مدل نمایی، برای مقدار سیلت، مدل منطقی درجه دوم و برای مقادیر رس، کربن آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی مدل کروی بود. ساختار مکانی برای کربنات کلسیم معادل ضعیف، برای کربن آلی متوسط و برای سایر متغیرها قوی به‌دست آمد. از بین ویژگی‌های مورد‌مطالعه، سیلت، رس و ظرفیت تبادل کاتیونی دارای کمترین دامنه تأثیر و هدایت الکتریکی بیشترین دامنه تأثیر را داشته است. بر اساس نقشه پهنه‌بندی ویژگی‌های مورد‌مطالعه، مناطقی که دارای کاربری زراعی-باغی بوده‌اند، دارای کربن آلی، رس، ظرفیت تبادل کاتیونی، قابلیت هدایت الکتریکی بیشتر و پ‌هاش کمتر بودند. نتایج این مطالعه قابلیت روش‌های زمین‌آماری و GIS را به‌عنوان ابزار قدرتمندی به‌منظور مدیریت مکانی ویژگی‌های خاک را نشان داد.