برآورد سرعت مبنای باد شهرستان نمین جهت طراحی سازه ها تحت اثر باد

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 کارشناسی ارشد مهندسی زلزله، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22065/jsce.2024.422625.3251
چکیده

بررسی نیروی باد وارده به‌ویژه در تحلیل و طراحی سازه‌های حساس و آسیب‌پذیر در برابر باد و سازه‌های مستقر در پهنه‌های بادخیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. در آیین‌نامه‌های طراحی ساختمان‌ها، سرعت مبنای باد در هر منطقه به‌عنوان پارامتر اساسی جهت برآورد اولیه از میزان بار وارد بر سازه‌ها ارائه می‌شود. با توجه به عدم ارائه سرعت مبنای باد در ویرایش سوم (سال 1398) مبحث ششم مقررات ملی ساختمان برای منطقه شهرستان نمین و نظر به استقرار ایستگاه‌های هواشناسی در منطقه مذکور، در این پژوهش به بررسی داده‌های سرعت باد از لحاظ توزیع احتمالاتی و تعیین دوره بازگشت پرداخته شده تا تخمینی از سرعت مبنای باد مطابق با دوره‌های بازگشت مختلف برای این منطقه به‌دست آید. بررسی‌های آماری داده‌های ثبت‌شده از ایستگاه‌های مختلف هواشناسی نشان می‌دهد که جهت باد غالب در منطقه نمین از جانب شرق بوده و حداکثر و میانگین سرعت سالانه باد مطابق داده‌های هواشناسی ایستگاه نمین 30 و 7/17 متر بر ثانیه می‌باشد. برازش توزیع‌های آماری مختلف بر روی اطلاعات هواشناسی اخذشده از مراجع معتبر نشان داد به‌ترتیب توابع توزیع ویبل، لگ‌نرمال و گامبل بیش‌ترین انطباق را با رفتار داده‌های مورد بررسی دارند. سرعت مبنای باد اردبیل طبق آخرین ویرایش مبحث ششم مقررات ملی ساختمان (که به‌عنوان نزدیک‌ترین ایستگاه به منطقه شهرستان نمین در محاسبات تحلیل و طراحی سازه‌ها تحت بارگذاری باد مورد استفاده قرار می‌گیرد) 9/38 متر بر ثانیه است و کماکان مبنای طراحی سازه‌ها در منطقه‌ی نمین قرار می‌گیرد. طبق نتایج به‌دست آمده در این پژوهش، سرعت مبنای باد براساس داده‌های اخذشده از شهرستان نمین با دوره بازگشت پنجاه ساله 28/31 متر بر ثانیه بوده و از مقدار ذکرشده در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان برای ایستگاه اردبیل کم‌تر می‌باشد. انتظار می‌رود نتایج این مطالعه و مطالعات تکمیلی دیگر در بروز رسانی آیین‌نامه جهت مدل‌سازی دقیق‌تر سازه‌های مستقر در این منطقه مورد استفاده قرار گیرد.