تصمیمات تنظیم اهرم و ریسک سقوط قیمت سهام
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دکتری، گروه اقتصاد، واحد اصفهان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/frj.2025.387484.1007682چکیده
هدف: تئوریهای موجود در خصوص ساختار سرمایه نشان میدهد کهعدم تقارن اطلاعاتی، عامل مهمی برای تعدیل اهرم هدف است. تئوری علامتدهی دربارۀ ساختار سرمایه نشان میدهد که بازار سهام به اعلان بدهی (سهام) واکنش مثبت (منفی) نشان میدهد. علاوهبراین، تئوری تعادل پویا، به شرکتها اجازه میدهد تا تعادل بین ساختار مالی زیر حد اهرم هدف و هزینههای تعدیل اهرم را در نظر بگیرند. بنابراین، بر اساس این نظریه، شرکتهایی که هزینههای معاملاتی بیشتری دارند، تمایل دارند که نسبتهای اهرمی خود را با نرخ کمتری نسبت به اهداف خود تنظیم کنند. هدف مقالۀ حاضر، بررسی این موضوع است که آیا ریسک سقوط قیمت سهام، میتواند بر فرایند تصمیمگیری در خصوص تعدیل اهرم مالی تأثیر بگذارد یا خیر. با توجه به شواهد، انتظار میرود که با افزایش ریسک کاهش قیمت سهام، تمایل شرکتها به تعدیل اهرم کاهش یابد.روش: در این راستا نمونهای شامل ۱۴۳شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران، طی یک دوره زمانی دهساله ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۲ بهروش حذفی انتخاب شد. برای تجزیهوتحلیل دادهها و آزمون فرضیهها، از الگوی رگرسیون چندمتغیره با در نظر گرفتن اثرهای ثابت سال و صنعت استفاده شد.یافتهها: نتایج نشان داد شرکتهایی که بیشتر در معرض ریسک سقوط قیمت سهام قرار دارند، سرعت تعدیل اهرم کمتری دارند. همچنین تأثیر ریسک سقوط قیمت بر سرعت تعدیل اهرم، میتواند تحت تأثیر میزان اهرم شرکتها قرار گیرد.نتیجهگیری: با دو نتیجهگیری جالب، میتوان چگونگی اتخاذ تصمیمهای ساختار سرمایه را تفسیر کرد. ابتدا، نتایج تجربی مطالعۀ حاضر نشان میدهد شرکتهایی که بیشتر در معرض خطر سقوط قیمت سهام هستند، نسبتهای اهرمی خود را با سرعت کمتری بهسمت اهرم هدف تعدیل میکنند. در توضیح این نتیجه میتوان بیان کرد شرکتهایی که بیشتر در معرض خطر سقوط قیمت سهام هستند، ممکن است در تعدیل اهرم مالی خود با هزینههای مبادلهای بیشتری روبهرو باشند. شواهد اخیر در مورد ریسک سقوط قیمت سهام نشان میدهد که ریسک سقوط قیمت سهام باعدم تقارن اطلاعاتی مرتبط است. بنابراین، بر اساس تئوری تعادل پویا، شرکتهایی که هزینههای معاملات بالاتری دارند، تحمل بیشتری در اهرمهای کمتر از اهرم هدف دارند و سرعت تعدیل اهرم کمتری دارند. دوم، نتایج تجربی مطالعه حاضر نشان داد که تأثیر سرعت تعدیل اهرم بر خطر سقوط قیمت سهام، به سطح اهرم مالی واقعی بستگی ندارد. با توجه به تئوری علامتدهی در مورد ساختار سرمایه، پیشبینی میشود که قیمت سهام پس از اعلام بدهی (سهم) افزایش (کاهش) داشته باشد. بنابراین در شرکتهایی که اهرم کمتری دارد با کاهش سرعت تعدیل اهرم، ریسک سقوط قیمت سهام افزایش مییابد؛ زیرا این شرکتها معمولاً به انتشار سهام نیاز دارند. از سوی دیگر، برای شرکتهایی که اهرم بیشتری دارند، این اثر کمتر است؛ زیرا انتشار بدهی میتواند به آنها کمک کند اخبار بد را پنهان کنند. بنابراین، انتظارات محققان در رابطه با نقش تعدیل اهرم مالی شرکتها، در مورد رابطه بین ریسک سقوط قیمت سهام و سرعت تعدیل اهرم مالی تأیید نشد. از دلایل احتمالی این نتیجه، میتوان به ضعف بازدهی بازار سرمایه ایران، حجم قابل توجه معاملات سرمایهگذاران تازهوارد به بازار و پایین بودن سطح اهرم مالی شرکتهای نمونه اشاره کرد.