تخمین حجم توده معدنی منطقه ایله با تحلیل میدان مغناطیسی و وارون سازی داده گرانی کاذب بوسیله الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات سراسری بهبودیافته

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 استادیار، گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

3 استادیار، گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

4 استادیار، گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

doi
10.30479/jmre.2022.16201.1543
چکیده

در این مقاله، چشمه مولد بی‌هنجاری میدان مغناطیسی محدوده مطالعاتی در منطقه ایله شهرستان تایباد که از نظر وجود کانی‌های آهنی مورد توجه است، با استفاده از نرم‌افزار مدل ویژن مدل‌سازی شده و عمق توده مدفون با استفاده از روش‌های مرسوم اویلر دی کانولوشن و طیف توان انرژی تخمین زده می‌شود. همچنین الگوریتم بهینه‌سازی مبتنی بر جمعیت به نام الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات سراسری بهبودیافته (IGPSO) تشریح می‌شود. کارآیی روش بهینه‌سازی ازدحام ذرات سراسری بهبودیافته با استفاده از داده گرانی مصنوعی آغشته به نوفه بررسی شد که نتایج، عملکرد قابل قبول روش یاد شده را نشان می‌دهد. با استفاده از این الگوریتم بهینه‌سازی، داده گرانی کاذب منطقه ایله، تجزیه و تحلیل شده و پارامترهای ساختاری توده مولد بی‌هنجاری که شامل عمق، شعاع، تباین چگالی، مختصات نقطه مبدا و فاکتور شکل است، تخمین زده می‌شود. بر اساس تحلیل انجام شده به وسیله IGPSO شکل توده مولد بی‌هنجاری کروی با یک شعاع 2/56 متر و تباین چگالی 93/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب است. حفاری در محدوده مورد مطالعه عمق میانگین مرکز توده معدنی را در حدود 2/103 متر نشان می‌دهد. عمق‌ مرکز به دست آمده برای چشمه بی‌هنجاری از وارون‌سازی با استفاده از نرم‌افزار مدل ویژن و روش بهینه‌سازی ازدحام ذرات سراسری بهبود یافته به ترتیب 120 متر و 8/111 متر است که به ترتیب خطایی برابر 14% و 7/7% را نشان می‌دهد. حجم تقریبی توده زیرسطحی در حدود 104 × 74 مترمکعب برآورد شده است.