مقایسه تاثیر تفکیکی کمبود فشار بخارآب و رطوبت خاک بر عملکرد فتوسنتز پوشش گیاهی جنگلی با استفاده از داده‌های سنجش از دور

نویسندگان

1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استادیار/گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijswr.2023.360135.669509
چکیده

اقلیم کره زمین حاصل برهم‌کنش‌های پیچیده موجود بین اجزا موثر آن و تابعی از تابش خورشیدی است که بر اجزا مذکور تاثیر بسزایی دارد. از مهمترین عوامل اقلیمی که در پوشش‌گیاهی مناطق مرطوب، خشک و نیمه‌خشک اثر‌گذار هستند می‌توان به متغیرهای فشاربخار و رطوبت‌خاک اشاره کرد که نقش مهمی در فرآیند فتوسنتز گیاهی ایفا می‌کنند. فلورسانس کلروفیل نقش بسزایی در عملکرد فتوسنتز گیاهان از جمله سوزنی‌برگان‌ دارد. با توجه به پژوهش انجام شده در منطقه چیتگر و نوشهر اثر دو مولفه متفاوت ارزیابی شده است. تاثیرات فصل بر مقدار فلورسانس دو مولفه قابل انکار نیست. بالاترین مقدار همبستگی بین رطوبت‌خاک و تاثیر آن بر مقدار فلورسانس در مجموع پارک جنگلی چیتگر در فصول پاییز و زمستان با مقدار R² به ترتیب 44/0 و 56/0 برآورد شده است. مقدار RMSE به ترتیب 4/7 و 7/6 (میلی‌گرم بر مترمربع) محاسبه شده است. در منطقه نوشهر، بالاترین مقدار همبستگی با مجموع رطوبت اعماق در فصل تابستان (2022-2019) بدست آمده است (21/0R²=). همچنینمقدار P-value برابر با 49/0 برآورد شده است. اثرات تنش‌های محیطی نیز بر مقدار رطوبت‌خاک در اعماق مختلف انکار ناپذیر است، خصوصا فصولی که فعالیت گیاه بیشتر بوده و مقادیر فتوسنتز بیشتر در برابر تنش های خشکی و شوری قرار خواهند گرفت. درخصوص اثرفشاربخار درمنطقه نوشهر بالاترین درجه همبستگی در فصل پاییز با مقدارفلورسانس محاسبه شده است. می‌توان اوج فصل بارشی شمال کشور را در بازه فصل پاییز برآورد کرد، همچنین با افزایش رطوبت‌نسبی، فشاربخار آب نیز افزایش خواهد یافت.