بهبود الگوی خیس‌شدگی خاک در سامانه‌های آبیاری قطره‌ای با تاکید بر مدیریت پالسی

نویسندگان

1 گروه مهندسی و مدیریت آب دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2023.365593.669576
چکیده

عمق و عرض پیاز رطوبتی تعیین‌کننده فاصله بین لترال‌ها و قطره‌چکان‌های آبیاری و درنتیجه تعداد ان‌ها و هزینه نهایی سامانه آبیاری می‌باشد. بنابراین برای تطبیق هرچه بیشتر الگوی خیس‌شدگی خاک با الگوی رشد ریشه، پژوهشگران استفاده از روش‌های مختلفی همچون تنظیم دور و عمق آبیاری، استفاده از مانع فیزیکی، کاپیلاری و هیدرولیکی و مدیریت پالسی را مورد بررسی قرار داده‌اند. اعمال مدیریت پالسی در روش آبیاری قطره‌ای به‌دلیل توانایی بهبود توزیع رطوبت در خاک می‌تواند جایگزین روش معمول آبیاری پیوسته شود. مطالعات نشان می‌دهند که آبیاری پالسی با بهبود دسترسی ریشه گیاه به آب، اکسیژن و عناصر غذایی باعث افزایش فعالیت ریشه و توسعه آن می‌شود. علاوه بر این، آبیاری پالسی از طریق بهبود توزیع رطوبت در خاک‌هایی با بافت سنگین از تجمع آب در یک نقطه خاص از خاک جلوگیری کرده و باعث کاهش تبخیر آب از خاک می‌گردد. در خاک‌هایی با بافت سبک نیز استفاده از مدیریت پالسی می‌تواند منجربه کاهش نفوذ عمقی به زیر منطقه توسعه ریشه گیاه گردد. آبیاری پالسی از طریق فراهم کردن امکان استفاده از قطره‌چکان با نرخ دبی بالا می‌تواند تأثیر مثبتی بر کاهش گرفتگی قطره‌چکان‌های آبیاری داشته باشد. نتایج کلی تحقیقات نشان می‌دهد که آبیاری قطره‌ای پالسی می‌تواند بهبود عملکرد محصول و بهره‌وری آب را به همراه داشته باشد. هدف از مطالعه حاضر مروری بر تجربیات استفاده از روش‌های مختلف مدیریتی برای بهبود الگوی خیس‌شدگی خاک و ارائه معادلات تجربی برای شبیه‌سازی الگوی خیس‌شدگی خاک تحت سامانه‌های آبیاری قطره‌ای با تاکید بر جریان پالسی است.