فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انحلال دی‌اکسیدکربن در آب، یکی از منابع کربنات‌های خاک می‌باشد که با دمای آب رابطه معکوس دارد. منشأ کربنات‌های خاکساخت تشکیل‌یافته در رسوبات یخچالی و تأثیر فرآیندهای یخچالی بر تشکیل آن‌ها بررسی شد. این مطالعه در سال 1400 در استان البرز انجام گرفت و هشت خاک‌رخ در منطقه کرج و هشتگرد با کاربری مرتع و اقلیم نیمه‌خشک تشریح و نمونه‌برداری شدند. مواد مادری خاک‌رخ‌های مورد مطالعه، رسوبات یخچالی آبرفتی می‌باشند. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی 27 نمونه برداشت‌شده از افق‌های ژنتیکی خاک‌رخ‌ها شامل بافت خاک (قبل و بعد از حذف کربنات‌ها) با روش هیدرومتر،pH  وEC  در عصاره اشباع، کربن آلی به روش والکلی-بلک، کربنات کلسیم معادل (CCE)  با روش کلسیمتری و ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) با روش استات آمونیوم اندازه‌گیری شدند. تشریح و رده‌بندی خاک‌ها براساس سامانه رده‌بندی آمریکایی انجام شد. مطالعه میکرومورفولوژی نمونه‌های دست‌نخورده (قبل و بعد از حذف کربنات‌ها)، پس از تلقیح نمونه‌ها با رزین پلی‌استر، برش و سایش و چسباندن بر روی لام‌های شیشه‌ای و کاهش ضخامت به حدود ۳۰ میکرون انجام شد. آنالیز تصاویر با میکروسکوپ پلاریزان و تشریح و تفسیر نتایج بر اساس راهنمای تشریح مقاطع نازک صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که افق‌های پتروکلسیک تشکیل‌شده بر روی تیل‌ها و مورن‌های یخچالی، حاصل نفوذ درازمدت آب سرد غنی از کربنات محلول در درون خاک است. این مدل تشکیل کربنات‌های ثانویه در خاک با سایر مدل‌هایی که عمدتاً منشأ تشکیل کربنات‌ها را انحلال و تبلور مجدد کربنات‌های اولیه و یا تنفس زیستی ریشه و موجودات زنده می‌داند، متفاوت است. این تحقیق ثابت کرد که انحلال دی‌اکسیدکربن در آب سرد یکی از منابع کربنات‌ها در خاک است.