الگوی مدارا سیاسی-اجتماعی در مواجهه با مخالفان در سیره نبوی و علوی

doi
10.22034/amn.2024.373
چکیده

مخالفان سیاسی و دینی، با طرح برنامه‌های مغایر با اصول حاکم، چالش‌های جدی برای امنیت و انسجام جامعه ایجاد می‌کنند. تحقیقات در حوزه امنیت سیاسی نشان می‌دهد که برای مقابله مؤثر با این چالش، نیازمند رویکردی جامع هستیم که هم ابعاد سیاسی و هم ابعاد دینی این مسئله را در نظر بگیرد. فقدان چنین رویکردی، می‌تواند به تضعیف بنیان‌های جامعه و ازبین‌رفتن ارزش‌های اصیل آن بینجامد. این پژوهش با رویکردی علمی و با تمرکز بر ابعاد سیاسی سیره نبوی و علوی، به دنبال استخراج الگویی جامع برای سازمان‌دهی در رفتار با مخالفان در جهت تقویت امنیت نظام اسلامی است. سؤال اصلی پژوهش این است که چه الگوهایی از مدارا و قاطعیت در مواجهه با مخالفان در سیره نبوی و علوی بهترین تأثیر بر امنیت سیاسی و اجتماعی را دارد؟ نتایج تحقیق نشان می‌دهد نوع کنشگری که در روابط اجتماعی و مدیریت اجتماعی پیامبر و ائمه اطهار با نوع مدارایی که در رویکرد امنیتی-سیاسی از ایشان یافت می‌شود به‌تناسب جایگاه، شرایط و نوع مخاطب، دارای تفاوت است و در برابر افراد عادی مدارای بیشتری نسبت به افراد ظالم و فتنه‌انگیز در ساختار حکومت یافت می‌شود. نوآوری این پژوهش در ارائه چارچوبی کاربردی برای تحلیل سیره معصومین در حوزه امنیت و تطبیق آن با شرایط کنونی است. روش تحقیق در پژوهش حاضر از منظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از منظر پردازش اطلاعات کیفی و روش گردآوری اطلاعات مطالعاتی-کتابخانه است.