مسائل و چالشهای پنهان مفهوم و کاربرد شاخص بهرهوری آب
نویسندگان
1 عضو هیات علمی بخش تحقیقات آبیاری و زهکشی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
doi
10.22059/ijswr.2023.367306.669600چکیده
شاخص بهرهوری آب یعنی محصول تولیدی به ازای آب مصرفی، به عنوان یک راهکار و شاخص کلیدی در استفاده بهینه از آب در بخش کشاورزی تلّقی و به آن اتکاء زیادی در سیاستگذاریها و برنامهریزیهای آب کشاورزی کشور شده است. با گذشت چندین سال از ورود این مفهوم و شاخص، متأسفانه بحران فزاینده آب در کشور هنوز وجود دارد و اقدامات افزایش بهرهوری آب محصولات کشاورزی و استفاده از این شاخص در تبین آن، هنوز نتوانسته است به حل مشکل آب کشور کمک مؤثری نماید. در این مقاله تحلیلی به مسائل و چالشهای کاربرد این شاخص در عمل پرداخته شده است و نقاط ضعف، کاستیها، چالشها، تمهیدات، و زیرساختهای لازم برای استفاده مطلوب از این شاخص، بحث و تحلیل شدهاند. بر اساس نتایج، این مهفوم و شاخص دارای مسائل و چالشهای پنهان (8 گروه مسائل) در کاربرد آن در عمل میباشد که مهمترین آنها ضرورت شناخت درست از مفهوم و تعریف بهرهوری آب در جامعه کارشناسی و مدیریتی کشور، و مسائل و مشکلات کاربرد شاخص از جنبه نبود و یا عدم فراهمی زیرساختهای مورد نیاز برای تأثیرگذاری مناسب بهبود بهرهوری آب در حل بحران آب، میباشد. با توجه مسائل و چالشهای احصاء و بررسی شده، نتیجهگیری شده است که بهبود بهرهوری آب به تنهائی نمیتواند راه حلی اساسی برای حل بحران آب کشور باشد زیرا آن شرط لازم کار است و شرط کافی نیست. برای تأمین بخش شرط کافی و اعمال راهکارها و مداخلات جامع مرتبط، زیر ساختهای سخت افزاری، نرمافزاری، قانونی و سیاستی لازم باید تأمین شده باشد.
