سازوکار انتقال غیرخطی سیاست پولی از کانال سطح تورم در بازار مالی ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.
doi
10.22059/frj.2024.380643.1007630چکیده
هدف: در حوزۀ اقتصاد، بسیاری از اقتصاددانان بر این دیدگاه هستند که سیاستهای پولی در کوتاهمدت، میتواند بر بخش واقعی اقتصاد مؤثر باشد؛ ولی در خصوص کانالهای اثرگذاری و اهمیت نسبی آنها اختلاف نظر دارند. در بسیاری از کشورها، تلاش برای درک اهمیت نسبی کانالهای سازوکار انتقال سیاستهای پولی در بازار مالی، همچنان انگیزۀ اصلی برای انجام تجزیهوتحلیل تجربی انتقال سیاستهای پولی در بازار مالی، در حمایت از مدیریت مؤثر سیاست پولی در بازار مالی بهشمار میآید. روش: برای اجرای پژوهش، از رویکرد غیرخطی قضیۀ گاوس ـ مارکوف استفاده شد. مدلهای رگرسیونی خطی، چارچوب غنی و وسیعی را دربرمیگیرند که نیاز تحلیلهای زیادی را برآورده میکند و پاسخ میدهد. رگرسیون خطی نمیتواند برای همۀ مسائل مناسب باشد؛ زیرا بعضی از اوقات، پاسخ و متغیرهای رگرسیونی با تابع غیرخطی معلوم به هم مربوط میشوند. از مهمترین مزیت استفاده از مدلهای غیرخطی، میتوان به ارائۀ برآورد خوب از پارامترهای مجهول در مدل با استفاده از مجموعه کوچکی از دادهها اشاره کرد. یافتهها: در گذشته، نتایج مطالعات سازوکار انتقال سیاستهای پولی در بازارهای مالی این بوده است که سیاستهای پولی در بازار مالی، از طریق بسیاری از کانالها منتقل میشود؛ ولی اثرهای آن بر تولید و قیمتها با تأخیر همراه است. از طرفی، سهم کانال نرخ تورم در انتقال پول به قیمتها، در رژیم صفر (رشد کم پول) نسبت به رژیم یک (رشد زیاد پول) بیشتر و ماندگارتر است. به عبارتی در رژیم صفر، افزایش پول موجب افزایش بیشتر نرخ تورم میشود و افزایش نرخ تورم، بروز اثرهای ماندگارتر بر سطح قیمتها را موجب میشود؛ بنابراین باتوجه به اینکه کانال نرخ تورم در هر دو رژیم، در انتقال پول بر تولید نقش منفی داشته است، توصیه میشود که بانک مرکزی بهمنظور افزایش تولید با کنترل سایر عوامل مؤثر بر نرخ تورم، از جهش و رشد بیشتر نرخ تورم جلوگیری کند. نتیجهگیری: نقش کانال نرخ تورم در سازوکار انتقال پول، حاکی از این است که افزایش حجم پول از کانال نرخ تورم، در رژیم صفر در انتقال پول به تولید نقشی نداشته است، در حالی که در رژیم یک، کانال نرخ تورم در انتقال پول بر تولید سهم چشمگیری ایفا کرده است و تغییرات پول از طریق این کانال، موجب کاهش تولید شده است. سازوکار انتقال سیاستهای پولی در بازارهای مالی، به تأثیرهای سیاستهای پولی در بازار مالی بر تولید و قیمتها مربوط میشود و همچنان در بسیاری از کشورها، انگیزۀ اصلی برای انجام تجزیهوتحلیل تجربی انتقال سیاستهای پولی در بازار مالی، برای حمایت از مدیریت مؤثر سیاست پولی در بازار مالی، به شمار میآید تا آثار منفی آن بر تولید را محدود کند.