شناسایی و اولویت‌بندی راهبردهای ساماندهی کلان‌داده‌های ملی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

3 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

4 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

doi
10.22034/amn.2024.353
چکیده

هدف از این پژوهش شناسایی راهبردهای ساماندهی کلان‌داده‌های ملی برای پشتیبانی از تصمیمات فرابخشی و مواردی است که در سرنوشت کشور در حوزه‌هایی مانند امنیت ملی و ارتقای آن اثرگذاری دارند. این پژوهش از نظر روش با رویکردی آمیخته (کیفی و کمّی) می‌باشد. نوع این پژوهش کاربردی - توسعه‌ای است. در بخش کیفی این تحقیق با روش فراترکیب 358 سند از اسناد فرادستی کشور و اسناد جهانی، منطقه‌ای و ملی کشورها و همچنین اسناد و مقالات علمی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. حجم نمونه جامعه آماری شامل 20 نفر از خبرگان منتخب می‌باشد (دارای مدرک کارشناسی‌ارشد به بالا و سابقه اجرایی قابل‌قبول) گردآوری داده‌ها به دو روش کتابخانه‌ای و میدانی (فیش‌برداری و پرسش‌نامه نیمه‌ساختاریافته) بوده است. تجزیه‌وتحلیل یافته‌ها با تحلیل محتوای کیفی و مدل سوآت و بر اساس پنج مؤلفه اصلی شناسایی‌شده («حکمرانی داده»، «سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی راهبردی»، «آموزش، تحقیقات و نوآوری»، «ذی‌نفعان» و «تأمین زیرساخت») ارائه گردیده است. بر اساس موقعیت راهبردی شناسایی‌شده، 8 راهبرد مورد تأیید خبرگان قرار گرفت که راهبرد «ایجاد کارگروه‌های تخصصی بومی کلان‌داده و پی‌ریزی پروژه‌های ملی برای ساماندهی کلان‌داده‌های تحت حاکمیت داده ج.ا.ا مطابق با ارزش‌های ملی و اخلاقیات اسلامی و مستندسازی علمی تجربیات برای تدریس در مراکز علمی و دانشگاهی کشور» و «تحقیق، توسعه و گسترش بازار رقابت فناوری‌های نوین کلان‌داده و استفاده از تمام ظرفیت‌های داخلی و خارجی برای بومی‌سازی و به‌کارگیری روزافزون این‌گونه فناوری‌ها در زیرساخت یکپارچه کلان‌داده‌های ملی» به ترتیب بیشترین امتیاز را در ماتریس برنامه‌ریزی راهبردی کمّی (QSPM) کسب کردند و شش راهبرد بعدی در اولویت‌های سوم تا هشتم قرار گرفتند. در همین راستا پیشنهاد ایجاد «سازمان اطلاعات راهبردی ملی» تحت نظارت توأمان شورای‌عالی فضای مجازی و شورای‌عالی امنیت ملی ارائه گردیده است.