استفاده از طرح حافظ گروه تکمرحلهای در انواع مدلسازی انتقال آلودگی در رودخانه
نویسندگان
1 گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2023.365226.669572چکیده
افزایش نگرانیهای زیستمحیطی در سالهای اخیر، توسعه مدلهای رایانهای را که پراکندگی آلایندهها در سیستمهای آب طبیعی را پیشبینی میکنند، به یک ضرورت مطلق تبدیل کرده است. جذابیت اصلی اینگونه مدلها برخلاف مدلهای فیزیکی، کمهزینه بودن و سهولت سازگاری با شرایط جدید است. بهمنظور حل معادله انتقال آلودگی در رودخانه بهصورت مستقیم و معکوس از طرح حافظ گروه بهره گرفته شده است. ازآنجاکه شبیهسازی هر چه سریعتر تابع شدت آلاینده بسیار حائز اهمیت است، پیدا کردن روشی که بتواند این مهم را محقق کند از اهمیت زیادی برخوردار است. حل معادله انتقال آلودگی با یک گام زمانی با استفاده از طرح حافظ گروه باعث کاهش زمان محاسبات و صرفهجویی در زمان و هزینه میشود. طرح حافظ گروه بهعنوان روشی جهت حل مسائل بسیار پیچیده است. در این پژوهش از این روش برای حل معادله یکبعدی جابهجایی-پراکندگی با ضرایب متغیر، بهره گرفته شده است. اساس این روش، حل سیستمهای دینامیکی در گامهای زمان مثبت و منفی و بهدست آوردن یک معادله کلی جهت حل معادلات دیفرانسیل معمولی بهصورت تکمرحلهای است. در این پژوهش سه مثال جهت نشان دادن عملکرد حل تکمرحلهای طرح مستقیم و معکوس حافظ گروه ارائه شده است. ابتدا با استفاده از حل مستقیم مقدار غلظت آلاینده در رودخانه با ضرایب متغیر محاسبه شده است. در گام بعد با دو مثال مختلف با استفاده از طرح معکوس حافظ گروه به شبیهسازی تابع شدت آلاینده در زمان ابتدایی پرداخته میشود و پس از شبیهسازی، دقت حل تکمرحلهای و چندمرحلهای با استفاده از شاخصهای آماری مورد ارزیابی قرار میگیرد.