تحلیل تنش دیرین در آمیزه افیولیتی شمال مکران، جنوب خاوری ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 استادیار، گروه اقیانوس شناسی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران
3 استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22071/gsj.2021.233540.1796چکیده
آمیزه افیولیتی شمال مکران در جنوب خاوری ایران و در بخش شمالی منشور برافزایشی مکران قرار دارد. در این پژوهش، عناصر ساختاری مکران شمالی مورد مطالعه قرار گرفته و الگوی دگرشکلی حاکم بر آمیزه افیولیتی شمال مکران تجزیه و تحلیل شده است. بر اساس نتایج به دست آمده، حداقل دو مرحله دگرشکلی در واحدهای سنگی آمیزه افیولیتی شمال مکران ثبت شده است. مرحله نخست که با توسعه ساختارهای کششی همراه بوده است، منجر به جایگیری دایکهای ورقهای در توالی پوستهای سنگکرهی اقیانوسی شده است. بازگرداندن هندسه این دایکها به مراحل قبل از دگرشکلی، نمایانگر کشش در راستای SSW-NNE بوده و شرایط حاکم بر محیط اولیهی شکلگیری آمیزه افیولیتی شمال مکران را نشان میدهد. مرحله دوم که در نتیجهی همگرایی در منطقه و تحت تاثیر رژیم فشارشی یا ترافشارشی شکل گرفته، با توسعه انواع گسلهای راندگی و امتدادلغز، رانده شدن واحدهای سنگی بر روی یکدیگر و تکرار آنها به همراه چینخوردگی واحدهای رسوبی آشکار شده است. گسلهای راندگی با روند WNW-ESE و شیب بین 20 تا 40 درجه به سمت NNE، مهمترین تاثیر را در سیمای فعلی آمیزه افیولیتی شمال مکران داشته و نمایانگر شرایط حاکم در زمان بسته شدن حوضهی اقیانوسی و جایگیری سنگکرهی اقیانوسی هستند.