ارزیابی ریسک اکولوژیکی فلزات سنگین در رسوبات تالاب‌های (شوره زار) ساحلی، مطالعه موردی: تالابهای ساحلی خلیج چابهار، اکوسیستم حرا

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی، تهران، ایران

4 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

5 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.360884.669517
چکیده

در این مطالعه غلظت فلزات سنگین در آب و رسوبات در چهار ایستگاه تالاب چابهار بررسی شد. از شاخص خطر اکولوژیکی (RI)، شاخص بار آلودگی(PLI)  و شاخص انباشت زمین (Igeo) برای ارزیابی خطر اکولوژیکی فلزات سنگین در محیط رسوب استفاده شد. برای ارزیابی خطر این فلزات برای سلامت انسان، از شاخص خطر (HI) برای دو گروه سنی بزرگسالان و خردسالان استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار شاخص ریسک اکولوژیکی در ایستگاه 4 با مقدار 73/38 و کمترین مقدار در ایستگاه 1 با مقدار 21/36 رخ داده است. مقادیر RI محاسبه‌ شده برای همه ایستگاه‌ها کمتر از 150 بود که نشان‌دهنده این است که آنها در محدوده کم خطر قرار دارند. بیشترین مقدار شاخص بار آلودگی نیز در ایستگاه 4 با مقدار 59/0 رخ داد که نشان می‌دهد رسوبات هر چهار ایستگاه آلوده نبوده-اند. اما مقادیر Igeo کمتر از صفر بود که نشان می‌دهد رسوبات مورد مطالعه در محدوده غیرآلوده قرار دارند. فقط ایستگاه 4 دارای Igeo بیشتر از صفر و کمتر از 1 برای کروم بود که در محدوده غیر آلوده تا متوسط به این فلز قرار دارد. همچنین مقادیر شاخص ریسک برای خردسالان و بزرگسالان در هر ایستگاه محاسبه شد. بیشترین مقدار برای خردسالان و بزرگسالان در ایستگاه 4 به ترتیب با مقادیر 89/0 و 59/0 رخ داد. اگرچه مقادیر HI کمتر از 1 می‌باشد، خردسالان بیشتر از بزرگسالان در معرض خطر این فلزات هستند. این نتایج برای خردسالان که قشر آسیب‌پذیر جامعه هستند بسیار نگران کننده است