فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: نظر به اینکه شرایط کلی حاکم بر اقتصاد دستخوش تغییرات زیادی شده، مسئلۀ‌عدم اطمینان اقتصادی و به‌تبع آن، افزایش ریسک‌های سیستم اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. به همین دلیل، پژوهشگران و سیاست‌گذاران توجه بسیاری را به پیامدهای مالی ناشی از این تغییرات اقتصادی معطوف کرده‌اند؛ اما هنوز فاصلۀ زیادی برای موازنه در دستیابی به پایداری مالی در شرایط‌عدم اطمینان اقتصادی وجود دارد. بانک‌ها به‌عنوان مهم‌ترین بازیگر بازار پول، در اقتصاد کشور نقش حیاتی ایفا می‌کنند و نظر به اهمیت صنعت بانکداری در شرایط ناپایداری اقتصادی و تأثیرگذاری آن بر اقتصاد و اجتماع، لازم است که مدیران بانکی از آگاهی کافی در خصوص اثرگذاری پایداری مالی بر سودآوری در صنعت بانکداری کشور برخوردار باشند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی پایداری مالی در شرایط‌عدم اطمینان اقتصادی در صنعت بانکداری کشور انجام شده است.روش: مطالعۀ حاضر از نظر هدف، کاربردی ـ توسعه‌ای و از منظر روش گردآوری داده‌ها، پیمایشی ـ مقطعی است که با رویکرد آمیختۀ اکتشافی انجام شده است. جامعۀ مشارکت‌کنندگان در بخش کیفی، مدیران و معاونان بانکی بوده است. روش نمونه‌گیری این پژوهش از نوع نظری بوده و با ۱۰ نفر، اشباع نظری حاصل شده است. جامعۀ آماری بخش کمّی نیز، کارشناسان صنعت بانکداری بوده که با فرمول کوکران حجم نمونه ۳۸۴ نفر برآورد شده است. با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای ـ تصادفی ساده، حجم نمونه مورد نیاز تأمین شد. برای گردآوری داده‌ها، از مصاحبۀ نیم‌ساختاریافته و پرسش‌نامه استفاده شد. مقوله‌های زیربنایی پایداری مالی با روش داده‌بنیاد شناسایی شد و با استفاده از روش تجزیه‌وتحلیل اهمیت ـ عملکرد (تحلیل شکاف)، وضعیت سازه‌های پژوهش مشخص شد. داده‌های کیفی به‌کمک نرم‌افزار مکس‌کیودا و داده‌های بخش کمّی با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس تحلیل شدند.یافته‌ها: براساس مدل پارادایمی پژوهش مشخص شد که عوامل سازمانی، مشتری‌محوری و سیاست‌های مالی، بر پایداری مالی بانک‌ها تأثیر می‌گذارد. مسئولیت اجتماعی بانک زمینه و بستر لازم را ایجاد می‌کند وعدم اطمینان اقتصادی، عامل مداخله‌گری است که در تدوین استراتژی بانکداری پایدار تأثیر می‌گذارد. در پایان استراتژی بانکداری پایدار، به پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی منجر می‌شود.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش، شرایط علّی، مشتمل بر عوامل سازمانی، عوامل مشتری‌محوری و سیاست‌های مالی، بر پدیدۀ محوری (پایداری مالی بانکی) تأثیرگذارند. همچنین، شرایط زمینه‌ای (مسئولیت اجتماعی صنعت بانکداری) زمینه و بستر لازم را برای دستیابی به اهداف پایداری مالی فراهم می‌آورد. شرایط زمینه‌ای تأثیر مثبت و شرایط مداخله‌گر (عدم اطمینان اقتصادی) تأثیر منفی بر راهبردها و اقدامات (استراتژی بانکداری پایدار) می‌گذارد. در نهایت، استراتژی بانکداری پایدار، به پیامدهایی نظیر پایداری زیست‌محیطی، پایداری اقتصادی و پایداری اجتماعی منجر می‌شود. با توجه به نتایج مدل استخراج شده، می‌توان پیشنهاد داد که بانک‌ها باید به توسعه استراتژی بانکداری پایدار توجه بیشتری داشته باشند و در کنار آن، برنامه‌هایی برای افزایش مسئولیت اجتماعی خود را اجرا کنند.