بررسی اثرات تغییر اقلیم بر تبخیر و تعرق مرجع بر اساس سناریوهای گزارش ششم تغییر اقلیم(مطالعه موردی: ایستگاه خرمآباد)
نویسندگان
1 دانشگاه لرستان- استادیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2023.358697.669493چکیده
تغییر اقلیم پدیدهای تأثیرگذار بر بسیاری از فرایندهای طبیعی از جمله چرخهی هیدرولوژی است. تبخیر-تعرق نیز یکی از بخشهای مهم در چرخهی هیدرولوژی محسوب میشود که در مدیریت منابع آب و برنامهریزی کشاورزی اهمیت بسزایی دارد. با توجه به اینکه برآورد تبخیر - تعرق همواره با عدمقطعیتهایی همراه است لذا در این پژوهش اثرات تغییر اقلیمی بر روند تبخیر - تعرق مرجع در ایستگاه خرمآباد واقع در استان لرستان، با استفاده از سناریوهایSSP1-2.6 ، SSP2-4.5، SSP3-7.0 و SSP5-8.5 طبق گزارش ششم (AR6)، در سه دوره زمانی آینده نزدیک (2023-2048)، میانی (2049-2074) و دور(2075-2100) مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور میزان تبخیر - تعرق مرجع برای دوره پایه و دورههای آتی با استفاده از روش هارگریوز محاسبه گردید. روش هارگریوز سامانی روش سادهای است که بهوسیله فائو در شرایطی که استفاده از روش پنمن مونتیث فائو امکانپذیر نیست توصیه شده است. در این روش، برآورد تبخیر تعرق مرجع براساس میانگین، حداقل و حداکثر دمای هوا و تابش فرازمینی میباشد که اطلاعات مورد نیاز آن در اکثر ایستگاههای هواشناسی وجود دارد. نتایج حاصل نشان داد که بهطور متوسط دمای حداکثر در ایستگاه خرمآباد تا سال 2100 میلادی بین 26/0 تا 3/6 درجه سانتیگراد افزایش و دمای حداقل نیز بین 32/0 تا 9/4 درجه سانتیگراد افزایش نسبت به دوره پایه(1988-2014) خواهد داشت. همچنین مقدار متوسط تبخیر - تعرق مرجع در تمامی دورهها نسبت به دوره پایه مشاهداتی افزایش مییابد. مقدارتبخیر - تعرق مرجع در آینده نزدیک بین 69/4 تا 82/4، آینده میانی بین 7/4 تا 94/4 و آینده دور بین 72/4 تا 04/5 (میلیمتر در روز) متغیر خواهد بود.