بررسی وضعیت نیترات در محصولات کشاورزی ایران و نقدی بر مطالعات گزارش شده-مطالعه مروری
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران، ایران.
2 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.
3 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.
4 دانش آموخته دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران، ایران.
5 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران، ایران.
6 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران، کرج، ایران.
7 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2023.362834.669545چکیده
برای انجام این پژوهش 110 مطالعه منتشر شده در زمینه پایش غلظت نیترات در محصولات کشاورزی تولید شده در ایران که تا پایان سال 1401 منتشر شده بودند، جمعآوری گردید. این مطالعات ابتدا از نظر متدولوژی و کنترل کیفیت و تضمین کیفیت نتایج ارزیابی و با شاخصهای یک مطالعه استاندارد مقایسه شدند. نتایج ارزیابی متدلوژی مطالعات نشان داد که تنها در 3/27 درصد از مطالعات روش نمونهبرداری، نگهداری و انتقال نمونهها، در 5/15 درصد از مطالعات روش آمادهسازی و عصارهگیری و در 30 درصد از مطالعات روش اندازهگیری منطبق بر روشهای استاندارد انجام شده است. ارزیابی کنترل کیفی مطالعات نشان داد که تنها در 9/20 درصد از مطالعات برخی از شاخصهای کنترل و تضمین کیفیت نتایج مورد ارزیابی قرار گرفته است. ارزیابی غلظت نیترات در محصولات نشان داد که میانگین وزنی غلظت نیترات در سیبزمینی 7/98، خیار 9/120، گوجهفرنگی 7/40، پیاز 6/39، هندوانه 9/19، خربزه 9/62، هویج 1/151، بادمجان 2/235، انواع فلفل 329، سایر سبزیجات غدهای و ریشهای 4/542، کاهو 7/907، اسفناج 4/995، کرفس 4/1093، حبوبات تازه خوری 7/37، جعفری 5/596، انواع کلم 7/414، سایر سبزیجات برگی 6/635، سیب درختی 4/32 و پرتقال 2/37 میلیگرم در کیلوگرم وزن تازه بود. تحقیق حاضر نشان داد که میانگین غلظت نیترات در محصولات کشاورزی تولید شده در ایران کمتر از حداکثر سطوح مجاز توصیه شده در استاندارد ملی ایران و سایر استانداردهای جهانی است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که بهطور کلی نگرانی جدی از نظر وجود غلظت بیش از حد نیترات در محصولات کشاورزی تولید شده در فضای باز کشور وجود ندارد.
